Συνέντευξη Δρ. Αντώνη Στυλιανού: Η κούρσα περιφερειακής επικράτησης Τουρκίας - Ισραήλ και η Κύπρος

Συνέντευξη Δρ. Αντώνη Στυλιανού: Η κούρσα περιφερειακής επικράτησης Τουρκίας - Ισραήλ και η Κύπρος

12/08/2017 - 08:54
“Άσος στο μανίκι” για την Κύπρο, τα ενεργειακά της κοιτάσματα
Της Έλενας Γεωργίου

Οι σχέσεις Ισραήλ- Τουρκίας και Ισραήλ- Κύπρου, θεωρείται ένα πολύπλοκο γεωπολιτικό ζήτημα, δηλώνει σε συνέντευξη που παραχώρησε στην OffsiteCy, ο καθηγητής Νομικής Δρ,Αντώνης Στυλιανού.


Ο Δρ. Αντώνης Στυλιανού, Καθηγητής Νομικής, Σύμβουλος Γεωστρατηγικής

Στη γεωπολιτική σκακιέρα έχει περιέλθει το θέμα της μεταφοράς φυσικού αερίου από το Ισραήλ, μέσω αγωγού, που θα περνά είτε απο την Τουρκία, είτε  απο την Κύπρο, για να καταλήγει στην Ευρώπη.

Παρά το γεγονός ότι  η μεταφορά φυσικού αερίου απο τα οικόπεδα Λεβιάθαν και Ταμάρ μέσω Τουρκίας θεωρείται οικονομικά πιό συμφέρουσα, εντούτοις η λύση αυτή, θεωρείται για το Ισραήλ επικίνδυνη στρατηγικά, λόγω και των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, ειδικότερα μετά το επεισόδιο του Μαβί Μαρμαρά, το 2010, αλλά και τα επεισόδια του περασμένου Ιουλίου στο τέμενος Αλ Άκσα, στο Ισραήλ και τους έντονους διαξιφισμούς που ακολούθησαν μεταξύ Ταγίπ Ερντογάν και Βενιαμίν Νετανιάχου, αλλά και γενικότερα της διαχρονικά ασταθούς πολιτικής συμπεριφοράς της Άγκυρας.

Η προσπάθεια επικράτησης ως περιφεριακής υπερδύναμης τόσο της Τουρκίας, όσο και του Ισραήλ εκ του αποτελέσματος  θα κρίνει ποιά απο τις δύο χωρες θα έχει τον έλεγχο και τον τελευταίο λόγο στο ενεργειακό παιγνίδι και τον έλεγχο γενικότερα της περιοχής, για τις επόμενες δεκαετίες,

Όπως εξηγεί ο καθηγητής, “μιλάμε για ένα πολύπλοκο γεωπολιτικό ζήτημα, που αφορά στις σχέσεις ειδικά μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, γιατί ακριβώς υπάρχουν πολλά διαφορετικά ζητήματα, ως ένα κομμάτι παζλ, τα οποία κομμάτια αν ενωθούν, τότε μόνο θα έχουμε την εικόνα στη γεωπολιτική σκακιέρα της ευρύτερης Νοτιοανατολικής Μεσογείου και της Εγγύς Μέσης Ανατολής”.

Δίλημμα για το Ισραήλ, η μεταφορά φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας ή Κύπρου

Αυτή τη στιγμή, το Ισραήλ προσπαθεί να βρεί τρόπο για την εξαγωγή ποσοτήτων υδρογονανθράκων. Συμφωνα με τον Δρ. Αντώνη Στυλιανού, υπάρχουν δύο λύσεις. Η πρώτη  όπως αναφέρει, είναι η έλευση αγωγού απο τα κοιτάσματα του Ισραήλ και ειδικά απο το “Λεβιάθαν” και το “Ταμάρ” προς την Τουρκία, για να καταλήξει στην Ευρώπη, η οποία είναι  μια  οικονομική  λύση αλλά, “επικίνδυνη στρατηγικά, γιατί  ακριβώς θα περιέλθει στα χέρια της Τουρκίας η κάνουλα, για να ελέγχει τη ροή του Ισραηλινού φυσικού αερίου”.

 Η δεύτερη λύση, είναι είναι η σύμπραξη Ισραήλ με γειτονικές χώρες, φίλια προσκείμενες. Ο κύριος Στυλιανού εξηγεί ότι η Τουρκία δεν ήταν ποτέ φίλια προσκείμενη προς το Ισραήλ. “Ηταν συγκυριακές πάντοτε οι καλές σχέσεις που είχαν κατά καιρούς, οι οποίες είχαν διαρρηχθεί πλήρως το 2010, με το επεισόδιο του Μαβί Μαρμαρα. Άρα η δεύτερη λύση για το  Ισραήλ, είναι  η σύμπραξη με χώρες όπως η Κύπρος, αλλά και η Αίγυπτος, αν και η σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Αιγύπτου, δεν βρίσκονται σε  άριστο επίπεδο. Αυτή η λύση μπορεί να είναι οικονομικά δυσχερέστερη, αλλά δείχνει μια πολιτική σταθερότητας, που απαιτείται για την αξιοποίηση των υδρογονανθράκων”.

Στα άκρα οι σχέσεις Ισραήλ- Τουρκίας

Στη γεωπολιτική σκακιέρα της περιοχής, μπαίνει η ένταση μεταξύ των σχέσεων Ισραήλ και Τουρκίας  και αυτό έχει αναδειχθεί , μέσα απο τους έντονους λεκτικούς διαξιφισμούς μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, με αφορμή τα επεισόδια που είχαν γίνει στην πλατεία τεμένους στα Ιεροσόλυμα, τον περασμένο Ιούλιο. Όπως αναφέρει ο καθηγητής, “εκεί ακριβώς έχουμε δει επανάληψη των λεκτικών διαξιφισμών που υπήρξαν με το επεισόδιο στο  Μαβί Μαρμαρά το 2010 και μάλιστα με πολύ έντονο τρόπο, με το Ισραηλινό υπουργείο εξωτερικών και τον ίδιο τον Νετανιάχου να ασκούν δριμεία επίθεση κατά της Τουρκίας,  χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα την κατοχή του Βορείου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας , την παραβίσση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που γίνονται στην Τουρκία και στα κατεχόμενα και τη σχέση  με το κουρδικό στοιχείο.’Εχει σπάσει το ήδη ραγισμένο  γυαλί, στις σχέσεις Ισραήλ -Τουρκίας.”

Το όραμα του “ Σουλτάνου” και τα εξοπλιστικά προγράμματα της Τουρκίας

Ο Δρ. Στυλιανού εξηγεί ότι επιθυμία του Ταγίπ Ερντογάν είναι να καταστεί η Τουρκία περιφερειακή υπερδύναμη. “Αντί  να δημιουργεί καταστάσεις ώστε να επιλύονται  προβλήματα, ανοίγει καινουργια προβλήματα στην περιοχή. Αυτό δημιουργεί νέα γεοπολιτικάδεδομένα, ειδικά σε σχέση και με το εξοπλιστικό πρόγραμμα”.

O καθηγητής εξηγεί ότι αυτή τη στιγμή η Τουρκία αλλάζει το σταθερό της σύμμαχο δηλαδή την  Αμερική στην προμήθεια εξοπλιστικών προγραμμάτων  και αντί να επιλέξει Αμερικανικά  εξοπλιστικά πυραυλικά συστήματα, επιλέγει Ρωσικά όπως είναι οι S400. “Αυτό δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στους κόλπους του Νατο, από τη στιγμή που οι εξοπλισμοί  και τα οπλικά συστήματα του ΝΑΤΟ είναι προγραμματισμένα να είναι ενάντια στα ρωσικά οπλικά συστήματα.Τη στιγμή που το Ισραήλ εξοπλίζεται πλήρως με Αμερικανικά αεροσκάφη S35 τελευταίας γενιάς τα οποία έχουν ακριβώς δημιουργηθεί για να αντιμετωπίσουν τέτοιου είδους πυραυλικά συστήματα αεροάμυνας όπως είναι τα Ρωσικά.”  

Ο κύριος Στυλιανού θεωρεί ότι με το “ανακάτεμα της γεωπολιτικής τράπουλας”  στην περιοχή ειδικά στο επίπεδο των σχέσεων Τουρκίας- Ισραήλ, αλλά και της βούλησης της Τουρκίας να αναδειχθεί σε μια γεωπολιτική υπερδύναμη, αυτό επιφέρει επιπτώσεις στις σχέσεις Τουρκίας- Κύπρου και Τουρκίας- Ελλάδας.
  
Η Κύπρος, ο μοναδικός σταθερός πυλώνας στην περιοχή

 Σε ερώτηση πώς η συμπεριφορά και οι επιδιώξεις  της Τουρκίας μπορούν να ευνοήσουν την Κυπριακή Δημοκρατία, ο Δρ. Αντώνης Συτυλιανού τονίζει ότι οι συγκυρίες ευνοούν την Κύπρο για τρεις  λόγους.

Πρώτος, “ η Κυπριακή Δημοκρατία είναι το μοναδικό σταθερο κράτος στην περιοχή της Νοτιανατολικής Μεσογείου. Η Τουρκία έχει τα δικά της εσωτερικά προβλήματα, το Ισραήλ έχει τα προβλήματα που είχε πάντοτε σε σχέση  με το Παλαιστινιακό ζήτημα,  στη Συρία η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου, στο Ιρακ υπάρχουν σοβαρά προβλήματα , η Αίγυπτος επίσης αντιμετωπίζει εσωτερικά προβλήματα. Αρα η Κύπρος είναι ο μοναδικός πυλώνας σταθερότητας ο οποίος υπάρχει στη Νοτιανατολική Μεσόγειο”.

Δεύτερος, “η αναβάθμιση των σχέσεων μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ και ειδικά στον άξονα της τριμερούς συνεργασίας μεταξύ Ισραήλ -Κύπρου -Ελλάδας. Ακριβώς αυτή η προβληματική κατάσταση των σχέσεων μεταξύ  Ισραήλ και Τουρκίας , προωθεί, αναβαθμίζει και ευνοεί την περαιτέρω αναβάθμιση της τριμερούς συνεργασίας μεταξύ Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδος φέρνοντας μάλιστα στην εξίσωση και την Αίγυπτο από την στιγμή που και η Κύπρος και η Ελλάδα έχουν μια δεύτερη  τριμερή συνεργασία με την Αιγυπτο και η Κύπρος αυτή τη στιγμή πρωτοταστεί στην δημιουργία άλλων περειφεριακών διμερών συνεργασιών, είτε με την Ιορδανία, είτε με το Λίβανο”

Τρίτος, “ Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία προωθεί κανονικά το ενεργειακό της πρόγραμμα. Βρισκόμαστε ήδη στην αναζήτηση του κοιτάσματος ΑΦΡΟΔΙΤΗ. Επίσης βρίσκεται σε  εξέλιξη  η γεώτρηση στο οικοπεδο 11 και στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας βρίσκονται εταιρείες- κολοσσοί, για την εξερεύνηση υδρογονανθράκων. Η Κύπρος επωφελείται αυτή τη στιγμή από όλο αυτό  το σκηνικό στη βάση όλων αυτών των παραμέτρων που έχουμε θέσει και οριοθετούν την πορεία και τις συνθήκες που επικρατούν αυτή τη στιγμή στην περιοχή”.

Η εξωστρεφής πολιτική της Κυπριακής Δημοκρατίας, συνειδητή επιλογή

Τέλος, ο Δρ. Στυλιανού, τονίζει το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια η Κύπρος βαδίζει σε μια εξωστρεφή πολιτική, με στόχο να αξιοποιηθούν οι συνθήκες και οι προοπτικές που έχουν δημιουργηθεί στην περιοχή. 
“Για παράδειγμα, η αναβάθμιση των τριμερών συνεργασιών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επίσης, συνειδητή επιλογή είναι να  προχωρήσουμε  με τον τρίτο γύρο  αδειοδότησης εν μέσω των συνομιλιών για το κυπριακό και των απειλών που υπάρχουν από πλευράς της Τουρκίας με το Μπαρμπαρός, να βρίσκεται  ανοικτά της Πάφου. Και όμως εμείς συνεχίζουμε ακάθεκτοι.''

Close