Κατεβάστε τώρα το application της Offsitenews για Android & για iOS
Group google play
Group app store
mobile app

Το Ουκρανικό δίλημμα: θεατές ή πρωταγωνιστές;

Offsite Team -
18.03.2022 - 15:44

Το Ουκρανικό δίλημμα: θεατές ή πρωταγωνιστές;

Ζητώ τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας κάθε κράτους

*Του Αχιλλέα Δημητριάδη

Η εισβολή ρωσικών στρατευμάτων στην Ουκρανία κυριαρχεί στην παγκόσμια ατζέντα. Η προσοχή όλου του κόσμου είναι στραμμένη με αγωνία σε αυτά τα γεγονότα.  Η εισβολή αυτή είναι αντίθετη με το Διεθνές Δίκαιο και παραβιάζει τα Ευρωπαϊκά Ανθρώπινα Δικαιώματα. 

Ζητώ τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας κάθε κράτους. Αυτός είναι ο μόνος δρόμος για την ασφάλεια και την σταθερότητα στην Γηραιά Ήπειρο που βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο ενός πολέμου. Υπάρχουν εσωτερικές διαφορές στην Ουκρανία. Το πλαίσιο για επίλυσή τους ήταν η Συμφωνία του Μινσκ, όπως λ.χ. να έχουν οι ρωσόφωνες επαρχίες στην Ανατολική Ουκρανία αυτονομία. Δυστυχώς αυτή δεν υλοποιήθηκε αλλά αυτό δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για στρατιωτική παρέμβαση.  Ο μόνος δρόμος είναι η επίλυση μέσα από την διπλωματία και τις συνομιλίες.

Στις 16 Μαρτίου 2022, το Διεθνές Δικαστήριο στην Χάγη εξέδωσε κάτω από την Διεθνή Σύμβαση εναντίον της Γενοκτονίας προσωρινά μέτρα εναντίον της Ρωσίας ζητώντας την κατάπαυση του πυρός. Ακόμα, η Ρωσία έχει αποχωρήσει από το Συμβούλιο της Ευρώπης αφήνοντας ουσιαστικά 144εκ Ρώσσους χωρίς την προστασία των Ανθρωπίνων τους Δικαιωμάτων από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο.

Η Κύπρος συμπλέει με την ΕΕ στο ζήτημα των κυρώσεων. Δεν είμαστε μέλη «α λά κάρτ». Οι αποφάσεις σε επίπεδο Συμβουλίου πρέπει να τηρούνται από όλα τα κράτη-μέλη. Στη συνέχεια προέκυψε μια συζήτηση κατά πόσον το μη κλείσιμο του εναέριου χώρου από την υποτελή Τοπική Διοίκηση των Κατεχομένων, πιθανόν να οδηγήσει σε πτήσεις απ’ ευθείας από την Ρωσία στο αεροδρόμιο της Τύμπου. 

Είναι γνωστό ότι η  Τουρκία είναι υποψήφια προς ένταξη με την ψήφο της Κύπρου από τον Οκτώβρη του 2005. Όμως ουδείς γνωρίζει πού ακριβώς στέκεται η Ευρωτουρκική σχέση. Το μόνο βέβαιον είναι ότι γίνεται συζήτηση  τελευταίως για την ανανέωση της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας, αυτής που είναι σε ισχύ από την 1 Ιανουαρίου 1996.  

Το θέμα είναι ιδιαίτερα πολύπλοκο καθώς σήμερα το επίπεδο των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας δεν είναι καθόλου καθαρό.  Είναι υποψήφιο προς ένταξη κράτος ή όχι; Τι μοχλό πίεσης έχει η Κύπρος για την επίλυση του Κυπριακού; Από την στιγμή που η Ευρωτουρκική σχέση είναι μετέωρη, μήπως η Τουρκία δεν δεσμεύεται από τις αποφάσεις του Συμβουλίου; Ποιον συμφέρει η συντήρηση μιας τέτοιας μετέωρης σχέσης;  Σίγουρα όχι την Κύπρο και γι’ αυτό χρειάζεται βαθιά και πλήρης ανάλυση.

Περιεκτικά λέω ότι η συζήτηση για την «Θετική Ατζέντα» ΕΕ-Τουρκίας είναι ωφέλιμη για την Κύπρο. Η Κύπρος μπορεί να εκφράσει την ετοιμότητα για να προχωρήσει με μία ουσιώδη προϋπόθεση: την επιστροφή στις συνομιλίες για την επίλυση του κυπριακού, με τη συμφωνημένη βάση που όλοι οι Πρόεδροι της Δημοκρατίας έχουν αποδεχθεί. Ως προς αυτό έχουμε το πολύ σημαντικό Πλαίσιο Γκουτέρες, το οποίο στο σημείο 1 προνοεί τον τερματισμό επεμβατικών δικαιωμάτων και στο σημείο 2 την αποχώρηση του κατοχικού στρατού. 

Καθώς βλέπουμε τις δραματικές εξελίξεις στην Ουκρανία θεωρώ ότι είναι χρήσιμο να αντλήσουμε τα δικά μας συμπεράσματα από την πολεμική κρίση. 

Να προβλέπουμε τις εξελίξεις και να παίρνουμε αποφάσεις την κατάλληλη ώρα. Θυμίζω το Κραν Μοντάνα που σηκωθήκαμε και φύγαμε! Τώρα βλέπουμε τι συμβαίνει. Αλλάζουν οι συνθήκες, χάνουμε το μομέντουμ και η διεθνής κοινότητα στρέφει την προσοχή της αλλού. Πώς όμως θα πετύχουμε, ώστε να μην είμαστε μια ζωή Επιμηθείς; Προτείνω:

  1. Πρόεδρος/Προεδρικό  με συμβούλους που να κατέχουν τις ειδικές γνώσεις, όχι Προεδρικό γεμάτο από κομματικούς υπαλλήλους, όπως συμβαίνει σήμερα. 
  2. Εθνικό Συμβούλιο που να έχει επιστημονική υποστήριξη, ώστε οι αποφάσεις να στηρίζονται στην τεκμηρίωση που θα προκύπτει από εμπεριστατωμένη ανάλυση. 
  3. Οικονομία που να έχει ως συμβουλευτικό οδηγό ένα στιβαρό «Συμβούλιο Οικονομίας» κατά το πρότυπο παρόμοιων θεσμών σε χώρες της ΕΕ. Οι εισηγήσεις του να έχουν βαρύνουσα σημασία στη διαχείριση κρίσεων όπως λ.χ. το Ουκρανικό και τη λήψη διορθωτικών μέτρων από την κυβέρνηση.
  4. Στρατηγική για την ενέργεια. Οι Ευρωπαϊκές χώρες ψάχνουν σήμερα απεγνωσμένα, λόγω Ουκρανικού, την ενεργειακή απεξάρτηση από εξωγενείς παράγοντες.  Αυτό σημαίνει γρήγορη στροφή στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας- ΑΠΕ.   Αυτό δεν το κάναμε εδώ και τόσα χρόνια.
  5. Πρέπει τέλος, να αντιληφθούμε τις συγκυρίες και να στραφούμε σε στρατηγική εκμετάλλευσης τυχόν κοιτασμάτων φυσικού αερίου χρησιμοποιώντας τα σαν καταλύτη για την λύση του Κυπριακού μαζί με Τουρκοκύπριους μέσα σε ένα ενωμένο ομοσπονδιακό κράτος.

Οι κρίσεις προσφέρουν ευκαιρίες μόνο αν έχουμε τη θέληση και το πρόγραμμα για να τις αξιοποιήσουμε γρήγορα και αποτελεσματικά. Αλλιώς θα μας προσπερνούν οι εξελίξεις και θα συνεχίσουμε να παραμένουμε αμέτοχοι θεατές.

*Νομικός - Υποψήφιος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Βιωσιμότητα: Το μεγάλο στοίχημα των κυπριακών πόλεων

Offsite Team -
22.06.2022 - 13:45

Βιωσιμότητα: Το μεγάλο στοίχημα των κυπριακών πόλεων

Του Γιάννη Αρμεύτη*

Πριν από μερικές ημέρες το έγκριτο καναδικό περιοδικό Corporate Knights δημοσίευσε το Sustainable Cities Index, την ετήσια έκθεσή του δηλαδή σε σχέση με τις πιο βιώσιμες πόλεις του πλανήτη. Ειδικοί και αρθρογράφοι του περιοδικού, χρησιμοποιούν μία σειρά παραμέτρων για την αξιολόγηση των υπό εξέταση πόλεων, όπως οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ανά κάτοικο, η έκταση των δημόσιων χώρων, η αναλογία πρασίνου, η διαχείριση του νερού, η αποδοτικότητα του οδικού δικτύου και των υποδομών, καθώς και η εξάρτηση των κατοίκων τους από τα αυτοκίνητα.

Η αναφορά στην τελευταία και μόνο παράμετρο, είναι αρκετή για να κατανοήσουμε έναν από τους λόγους που οι κυπριακές πόλεις δεν περιλαμβάνονται στη λίστα των βιώσιμων πόλεων. Δεν είναι ωστόσο η μόνη, αφού γενική παραδοχή πολιτών και αρμοδίων, είναι πλέον η ανάγκη προώθησης σημαντικών αλλαγών που να βελτιώνουν το αστικό περιβάλλον των κυπριακών πόλεων και κατά συνέπεια να αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής.  

Κομβικής σημασίας για την πράσινη μετάβαση η ενίσχυση του κράτους

Στην Κύπρο έχουν γίνει σημαντικά βήματα, σε διάφορα επίπεδα τα τελευταία χρόνια. Η εισαγωγή καλών πρακτικών από το εξωτερικό, η καθιέρωση συστημάτων διαχείρισης των απορριμμάτων, όπως τα πράσινα σημεία και η προσπάθεια δημιουργίας δικτύων διακίνησης χωρίς τη χρήση ιδιωτικών οχημάτων, είναι παραδείγματα που θα πρέπει να σημειώνονται. Παράλληλα όμως θα πρέπει να γίνεται αντιληπτό ότι η χώρα μας έχει πολλές από τις προϋποθέσεις που χρειάζονται για την ταχεία ενσωμάτωση ευρύτερων «πράσινων» λύσεων.

Όπως συνέβη και σε άλλες χώρες, η προώθηση των λύσεων αυτών προϋποθέτει το σχεδιασμό και τη στήριξη του κράτους, είτε σε κεντρικό, είτε σε αποκεντρωμένο επίπεδο.  Όπως δείχνει άλλωστε η ευρωπαϊκή εμπειρία, οι χώρες που καταγράφουν τις καλύτερες επιδόσεις στο ζήτημα της πράσινης μετάβασης, είναι εκείνες όπου το κράτος σχεδίασε και υλοποίησε ένα ολοκληρωμένο πλάνο, προωθώντας παράλληλα κίνητρα προς τους πολίτες τους να ενσωματώσουν πράσινες πρακτικές στην καθημερινότητά τους.

Οι πόλεις μας πρέπει να αλλάξουν

Η ανάπτυξη του αστικού ιστού στην Κύπρο χαρακτηρίζεται από ιδιαιτερότητες που εξηγούνται μεν ιστορικά, μας έχουν αφήσει δε δύσκολες παρακαταθήκες που θα πρέπει να διαχειριστούμε. Η ευρεία διάδοση των single family homes, παράλληλα με την έλλειψη ενός συνολικού πολεοδομικού σχεδιασμού κατά το παρελθόν, έχουν εντείνει το πρόβλημα του urban sprawl, το οποίο με τη σειρά του έχει σημαντικές επιπτώσεις: Το κυκλοφοριακό, η μεγάλη κατανάλωση ενέργειας για τις μεταφορές, η σπατάλη χρόνου για τη διακίνηση των ανθρώπων, αλλά και η έλλειψη της αίσθησης της συνέχειας της πόλης, αποτελούν στοιχεία που υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής. 

Με αυτό λοιπόν ως δεδομένο, θα πρέπει να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα από το κράτος, που θα επιτελούν δύο βασικούς στόχους:

  • Τη διαμόρφωση πράσινων πόλεων
  • Την απεξάρτηση των ανθρώπων από τη χρήση ιδιωτικών οχημάτων 

Αναφορικά με την επίτευξη του πρώτου στόχου, είναι αναγκαία η εφαρμογή ολοκληρωμένων master plans, που να εισάγουν ουσιαστικές αλλαγές εντός των πόλεων της Κύπρου. Η αξιοποίηση ανεκμετάλλευτων χώρων και η μετατροπή τους σε χώρους πρασίνου, η δημιουργία περιαστικών και αστικών χώρων πρασίνου, αλλά και πιο ριζικές αλλαγές, όπως η εισαγωγή των πράσινων διαδρομών, ενός δικτύου δηλαδή ήπιας κυκλοφορίας για πεζούς και ποδηλάτες, κατά μήκος του οποίου θα υπάρχει βλάστηση, αποτελούν παρεμβάσεις με άμεσο αντίκτυπο. 

Η πόλη μου, η Λεμεσός αποτελεί ένα ενδεικτικό παράδειγμα της ανάγκης παρεμβάσεων, καθώς διαθέτει μόλις 2τμ πρασίνου ανά κάτοικο. Κατά το παρελθόν έγιναν προσπάθειες με στόχο την αύξηση αυτής της αναλογίας, ορισμένες από τις οποίες ήταν εξαιρετικά πετυχημένες και αγκαλιάστηκαν από τους Λεμεσιανούς, όπως το γραμμικό πάρκο της πόλης. Η απουσία ωστόσο ενός συνολικού σχεδίου τέτοιων διαδρομών, έχει -μεταξύ άλλων- αποκλείσει τους κατοίκους από τη δυνατότητα να διακινούνται πεζοί, απρόσκοπτα στην πόλη.

Εξίσου σημαντικός είναι ο δεύτερος πυλώνας, που σχετίζεται με τη δημιουργία εναλλακτικών επιλογών για τους ανθρώπους, πέραν της χρήσης των ιδιωτικών τους οχημάτων. Τα όσα συνεπάγεται σε οικονομικό επίπεδο ο πόλεμος που εξελίσσεται σήμερα, επαναβεβαιώνουν ότι το μοντέλο της διακίνησης με προσωπικά οχήματα, τα οποία μάλιστα χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα, δεν είναι ούτε περιβαλλοντικά, ούτε οικονομικά βιώσιμο. 

Ως Κύπριοι είμαστε τυχεροί καθώς ζούμε σε ένα τόπο που μας επιτρέπει να ενσωματώσουμε «πράσινες» λύσεις, ευκολότερα από άλλους. Η εγκατάσταση οικιακών φωτοβολταϊκών μονάδων είναι κάτι που θα οδηγήσει σε παραγωγή καθαρής και οικονομικής ενέργειας, αποτελώντας μία μόνο από τις πολλές ευκαιρίες που μας παρέχουν τα χαρακτηριστικά του τόπου μας. Είναι αυτά τα χαρακτηριστικά, σε συνδυασμό με το σωστό σχεδιασμό και τη βούληση του κράτους, που θα μας επιτρέψουν στο μέλλον να αισθανόμαστε υπερήφανοι λόγω ένταξης των κυπριακών πόλεων σε εκθέσεις όπως το Sustainable Cities Index.

* Αρχιτέκτονας, μέλος της Πρωτοβουλίας «Για τη Λεμεσό»

Home