Κίνα:Πως έγινε ο νέος οικονομικός ηγέτης σε Μ. Ανατολή και Αφρική

Κίνα:Πως έγινε ο νέος οικονομικός ηγέτης σε Μ. Ανατολή και Αφρική
Η οικονομική διείσδυση της Κίνας στη Μέση Ανατολή και την Αφρική: Τα πετρέλαια, ο παραγκωνισμός των ΗΠΑ και οι επενδύσεις δισεκατομμυρίων

Το άνοιγμα της κινεζικής οικονομίας προς τις αγορές της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής φέρνει την ασιατική χώρα ένα βήμα πριν την οικονομική της γιγάντωση σε μια εποχή ραγδαίων αλλαγών.

Η κίνα με φυσικούς πόρους ύψους 23 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, εκ των οποίων το 90% είναι άνθρακας και μέταλλα σπάνιων γαιών και έχοντας τα μεγαλύτερα συνολικά τραπεζικά περιουσιακά στοιχεία του κόσμου ύψους 39,9 τρισεκατομμυρίων δολαρίων με συνολικές καταθέσεις ύψους 26,54 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ετοιμάζεται για τη διείσδυση της στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική.

Η αλματώδης οικονομική ανάπτυξη της Κίνας τα τελευταία χρόνια  ανέδειξαν τη χώρα ως τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως και στην πρώτη θέση σε εξαγωγές. Παράλληλα, η βιομηχανική γιγάντωση της, τη φέρνει στην πρώτη θέση σε εισαγωγές πετρελαίου πίσω από τις ΗΠΑ με 8,4 εκατομμύρια βαρέλια.

Είσοδος στην Μέση Ανατολή

Τα τελευταία χρόνια η Κίνα, αυξάνει την επιρροή της στη Μέση Ανατολή μετά και τα εγκαίνια τον Αύγουστο του 2017 της πρώτης ναυτικής βάση στο Τζιμπουτί με τα υπόλοιπα κράτη να αναμένουν ότι η ασιατική χώρα αποτελεί μοναδική οικονομική ευκαιρία.

Το πετρέλαιο αποτέλεσε το Δούρειο Ίππο για την ανάπτυξη της συνεργασίας με τα Αραβικά κράτη όντας μεταξύ των πρώτων τριών εισαγωγέων από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ και το Ιράν, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται οι προϋποθέσεις οικονομικής αλληλεξάρτησης

Πολυπόθητες επενδύσεις

Πέρα από τα ενεργειακά, η οικονομική επιρροή της Κίνας σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή επεκτάθηκε κυρίως μέσω των επενδύσεών της αφού οι αραβικές χώρες, επιθυμούν να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις εξαγωγές πετρελαίου επικροτώντας επ’ αυτού τις κινεζικές επενδύσεις. Ήδη η Σαουδική Αραβία και η Ιορδανία βρίσκονται σε συζητήσεις με το Πεκίνο για την εναρμόνιση των αναπτυξιακών τους σχεδίων με την πρωτοβουλία Belt and Road.

Από τη Σαουδική Αραβία στο Ισραήλ

Στην περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας, αυτή η ευθυγράμμιση των στρατηγικών οραμάτων έχει μεταφραστεί σε ένα ισχυρό εμπορικό πακέτο υπογραφής κατά τη διάρκεια της κρατικής επίσκεψης του Βασιλιά Σάλμαν το Μάρτιο του 2017 στο Πεκίνο, συνολικού ύψους 65 δισεκατομμυρίων δολαρίων διμερών συμφωνιών στους τομείς του πετρελαίου, του διαστήματος και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Την ίδια στιγμή, η αιγυπτιακή συνεργασία με την Κίνα σε μια νέα ζώνη συνεργασίας στο Σουέζ βρίσκεται σε εξέλιξη.

Πολύ σημαντικό είναι το γεγονός  ότι η Κίνα έχει ενισχύσει τις οικονομικές της σχέσεις με τα αραβικά κράτη, χωρίς, όμως, να θέσει σε κίνδυνο τους δεσμούς της με το Ισραήλ και το Ιράν.

Στο Ισραήλ, η Κίνα έχει επενδύσει σε λιμάνια και σιδηροδρόμους και έχει γίνει ένας αυξανόμενος παίκτης στον ισραηλινό τομέα υψηλής τεχνολογίας.

Η οικονομική σχέση της Κίνας με το Ιράν, για την οποία είναι ο εμπορικός εταίρος υπ 'αριθ. 1, συνέχισε να αυξάνεται τη στιγμή, μάλιστα, που οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ανησυχούσαν για τις αμερικανικές κυρώσεις υπό τον Πρόεδρο Donald Trump. Η Κίνα εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση αυτή και το 2017, το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών ξεπέρασε τα 37 δισεκατομμύρια δολάρια, με ετήσια αύξηση 19%. Η απόσυρση των ΗΠΑ από την πυρηνική συμφωνία του Ιράν και η απειλή νέων κυρώσεων θέτει όλες τις ξένες εταιρείες σε αυξανόμενη πίεση για να περιορίσουν την παρουσία τους στο Ιράν. Ωστόσο, το φάσμα των κυρώσεων δεν φαίνεται να αποθάρρυνε το Πεκίνο να συνεχίσει να ενισχύει τις εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις του με την Τεχεράνη, η οποία - όπως έκανε πριν από την πυρηνική συμφωνία - θα έχει λίγες εναλλακτικές λύσεις απέναντι στην Κίνα.

Και στα οπλικά συστήματα

Η Κίνα έχει επίσης αναδειχθεί ως πηγή όπλων για τη Μέση Ανατολή, δεδομένης της προθυμίας της να προμηθεύσει στρατιωτικά με μη επανδρωμένα αεροπλάνα χώρες που μέχρι πρόσφατα υποβλήθηκαν σε ελέγχους εξαγωγών από τις  ΗΠΑ. Οι προκαταρκτικές δορυφορικές εικόνες ανοιχτού κώδικα δείχνουν ότι η Κίνα πώλησε πρόσφατα τέτοια UAV στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η αναφορά από την Υεμένη δείχνει ότι τα αεροσκάφη αυτά χρησιμοποιούνται ενεργά.

Επιπλέον, η Κίνα ανακοίνωσε ότι συμφώνησε με τη Σαουδική Αραβία για την κατασκευή στρατιωτικών αεροσκαφών. Όλες αυτές οι κινήσεις είχαν ως αποτέλεσμα, τη δημιουργία- για την Κίνα- νέων αγορών για τα οπλικά της συστήματα, τα οποία ενθαρρύνουν περαιτέρω την κινεζική έρευνα, ανάπτυξη και παραγωγή και μάλιστα σε πολύ χαμηλότερες τιμές από ότι εμπορεύονται οι ΗΠΑ.

Συνεργασία δισεκατομμυρίων με την Αίγυπτο

Η συνεργασία μεταξύ Κίνας και Αιγύπτου φτάνει τα 18,3 δισ. δολάρια  και περιλαμβάνουν την κατασκευή σταθμού άντλησης και αποθήκευσης στην περιοχή Mount Ataka στη βορειοανατολική Αίγυπτο και ενός σταθμού ηλεκτροπαραγωγής στο Hamrawein.

Οι κινεζικές επενδύσεις θα περιλαμβάνουν επίσης ένα κλωστοϋφαντουργικό βιομηχανικό έργο καθώς και ένα διυλιστήριο και ένα πετροχημικό συγκρότημα στην περιοχή του Σουέζ.

Αξίζει να αναφερθεί ότι περισσότερες από 1.500 κινεζικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στην Αίγυπτο:

  • 702 στον βιομηχανικό τομέα,
  • 432 στον τομέα των υπηρεσιών,
  •  70 στους τομείς των κατασκευών,
  • 79 στους τομείς των επικοινωνιών και της πληροφορικής,
  •  47 στις γεωργικές επενδύσεις και οι έξι στον τουριστικό τομέα.

Θαλάσσιες οδοί και χερσαίες συνδέσεις

Ασφαλώς και η ανάπτυξη αυτή δεν θα μπορούσε να γίνει αν η Κίνα δεν έμπαινε για τα καλά στο παιχνίδι των θαλάσσιων και χερσαίων συνδέσεων.

Οι επενδύσεις σε λιμάνια περιλαμβάνουν:

  • το Malaysia Malacca Seaside Industrial Park,
  •  το Colombo Port City και το Phase II Hambantota Port Project στη Σρι Λάνκα.
  • Η Κίνα προώθησε, παράλληλα, την πρόσβαση στο λιμάνι Kyauk Pyu του κόλπου της Βεγγάλης, το οποίο και αποτελεί την είσοδο του κινεζικού αγωγού πετρελαίου και φυσικού αερίου που ανοίγει το δρόμο για την εναλλακτική οδό αναφορικά με τις εισαγωγές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή.
  • Ανάλογες ενέργειες λαμβάνουν χώρα και στο Πακιστάν, με την ανάπτυξη του λιμένα στο Gwadar, το οποίο αποτελεί το μεγαλύτερο έργο υποδομής της χώρας.

Χερσαίες επενδύσεις

 Στην Αφρική, προωθήθηκε η σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ Αιθιοπίας και Τζιμπουτί καθώς και η σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ Μομπάσα και Ναϊρόμπι στην Κένυα.

Στον χερσαίο χώρο, η κατασκευή σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας θα χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία ενός δικτύου 3000 χλμ. που θα συνδέει την Κίνα με τη Σιγκαπούρη και θα περιλαμβάνει και άλλους σημαντικούς κόμβους της νοτιοανατολικής Ασίας. Την ίδια στιγμή, ο διάδρομος Κίνα-Πακιστάν θα είναι καθοριστικός για την πρόσβαση της Κίνας στους πετρελαϊκούς πόρους της Μέσης Ανατολής.

Η είσοδος της Κίνας στην Αφρική

Μετά από 4 περιοδείες στην Αφρική του προέδρου της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, θα μπορούσε να πει κάποιος ότι η πολιτική αυτή έχει αποφέρει σημαντικούς καρπούς αφού το εμπόριο ανάμεσα στην Κίνα και την Αφρική αναπτύσσεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς με τις συναλλαγές, το 2018 να ανέρχονται πλέον σε 200 δις, ενώ την ίδια στιγμή καταγράφεται στασιμότητα στις εμπορικές συναλλαγές της Αφρικής με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Απόδειξη της κινεζικής οικονομικής επιρροής στην Αφρική αποτελεί το γεγονός ότι στο οικονομικό φόρουμ του Πεκίνο, ο κινέζος πρόεδρος Xi Jinping δεσμεύθηκε τη Δευτέρα να χρηματοδοτήσει έργα ύψους 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Αφρική υπό τη μορφή βοήθειας, επενδύσεων και δανείων, καθώς η Κίνα προωθεί τις προσπάθειες για τη σύνδεση των οικονομικών προοπτικών της «μαύρης» ηπείρου με τη δική της.

Ανάμεσα σε αυτά, περιλαμβάνεται ποσό 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε επιχορηγήσεις, άτοκα δάνεια και δάνεια με ευνοϊκούς όρους, 20 δις δολάρια σε πιστώσεις, 10 δισεκατομμύρια δολάρια για "χρηματοδότηση ανάπτυξης" και 5 δισεκατομμύρια δολάρια για την αγορά εισαγωγών από την Αφρική .

Επιπλέον, η Κίνα θα ενθαρρύνει τις εταιρείες να επενδύσουν τουλάχιστον 10 δισεκατομμύρια δολάρια στην Αφρική τα επόμενα τρία χρόνια.

Η προσέλκυση της Κίνας στην Αφρική αποσκοπεί στην οικοδόμηση εμπορικών σχέσεων, επενδύσεων παρέχοντας ευκαιρίες για τις κινεζικές επιχειρήσεις.

Ανθρωπιστική και όχι μόνο βοήθεια στην Αφρική

Την περασμένη Δευτέρα στο φόρουμ του Πεκίνο, το οποίο συγκέντρωσε ηγέτες από 50 αφρικανικές χώρες, δεν δόθηκαν λεπτομέρειες σχετικά με συγκεκριμένα έργα, αν και ο Πρόεδρος της Κίνας δήλωσε ότι η χώρα του σχεδιάζει πρωτοβουλίες σε οκτώ τομείς, μεταξύ των οποίων την παροχή επείγουσας επισιτιστικής βοήθειας ύψους 147 εκατ. Δολαρίων, την αποστολή 500 γεωργικών εμπειρογνωμόνων στην Αφρική και την παροχή υποτροφιών, επαγγελματικής κατάρτισης και ευκαιριών προώθησης του εμπορίου.