Δρ. Σάββας Χειρίδης - Ο Χειρούργος- Λαπαροσκόπος εξηγεί γιατί θα έπρεπε η Ρομποτική Χειρουργική να εφαρμοστεί και στα νοσοκομεία της Κύπρου

Δρ. Σάββας Χειρίδης - Ο Χειρούργος- Λαπαροσκόπος εξηγεί γιατί θα έπρεπε η Ρομποτική Χειρουργική να εφαρμοστεί και στα νοσοκομεία της Κύπρου

savvasxeiridisO Γενικός Χειρουργός - Λαπαροσκόπος, Δρ. Σάββας Χειρίδης (MD, MSc, FACS) ο οποίος κατάγεται από την Κύπρο και διακρίνεται στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ανοίγει τα χαρτιά του στην Offsite και την Insite και μιλά για τη Ρομποτική Χειρουργική και τη Λαπαροσκόπηση, εξηγεί σε ποιους απευθύνονται, ποια είναι τα πλεονεκτήματα για τους ασθενείς και γιατί τα δημόσια νοσηλευτήρια μας θα πρέπει να ακολουθήσουν την ραγδαία εξέλιξη της χειρουργικής.

Της Άντρης Θρασυβούλου

Κ. Χειρίδη, ως Γενικός Χειρούργος- Λαπαροσκόπος διαθέτετε τεράστια εμπειρία στον τομέα της ρομποτικής χειρουργικής. Μοιραστείτε μαζί μας μερικές από τις διακρίσεις σας.

Ευχαριστώ πολύ για τη συνέντευξη και για την πρώτη αυτή ερώτηση. Πρέπει να σας πω ότι στη συνολική πορεία μου ως ιατρός ένιωθα πάντοτε ιδιαίτερη έλξη προς οτιδήποτε σχετικό με την εξέλιξη της ιατρικής τεχνολογίας. Νωρίς από ειδικευόμενος έδειξα έμπρακτα το ενδιαφέρον μου για τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και ρομποτικών συστημάτων στη χειρουργική αίθουσα. Λίγα χρόνια αργότερα μια σειρά συγκυριών με φέρνει σε επαφή με τη μεγαλύτερη ομάδα Λαπαροσκοπικής Χειρουργικής στην Ελλάδα, την εποχή  ακριβώς που ξεκινούσε τις πρώτες ρομποτικές επεμβάσεις στη χώρα. Η αποδοχή μου από τον Διευθυντή Χειρουργικής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Δρ.Κ.Κωνσταντινίδη ως μέλος της ομάδας Λαπαροσκοπικής, Ρομποτικής και Βαριατρικής Χειρουργικής, ήταν η πρώτη σημαντική διάκριση για μένα στον χώρο. Έκτοτε ακολούθησε σειρά διακρίσεων, όπως για παράδειγμα οι υποτροφίες από το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στα πλαίσια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Λαπαροσκοπικής & Ρομποτικής Χειρουργικής (τίτλος Master of Science), και από το Ερευνητικό Κέντρο της φαρμακοβιομηχανίας ΕΛΠΕΝ για την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής στη Χειρουργική του Διαβήτη τύπου 2. Επίσης μεγάλη διάκριση για μένα αποτέλεσε το γεγονός ότι από το 2010 το ΔΣ της Ελληνικής Εταιρείας Ρομποτικής Χειρουργικής με εκλέγει Γενικό Γραμματέα, θέση που κατέχω εως σήμερα, ενώ λίγο αργότερα ανέλαβα την συνπροεδρεία του επιστημονικού προγράμματος του 6ου Παγκοσμίου Συνεδρίου Ρομποτικής Χειρουργικής MIRA. To 2012, η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ρομποτικής Χειρουργικής SEERSS με εξέλεξε Εκτελεστικό Γραμματέα, ενώ την ίδια χρονιά έλαβα τον τιμητικό τίτλο Fellow of the American College of Surgeons στο Σικάγο, ΗΠΑ. Ως μέλος της ομάδας του Ιατρικού έχω βραβευθεί για τις επιστημονικές μου εργασίες σε διεθνή συνέδρια στη Βοστώνη,  και στην Αθήνα, και έχω λάβει μετάλλιο κατά τη συμμετοχή μου στη 2η Ολυμπιάδα Επιδόσεων σε εξομοιωτές Ρομποτικής Χειουργικής  στις ΗΠΑ.

Εξηγήστε μας τι είναι η Λαπαροσκοπική και η Ρομποτική Χειρουργική;

Κάποτε ο κόσμος πίστευε ότι «μεγάλη τομή σημαίνει μεγάλος χειρουργός». Ο μύθος αυτός καταρρίφθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ‘80 με την έλευση της λαπαροσκοπικής χειρουργικής που αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη στροφή στην ιστορία της χειρουργικής. Η λαπαροσκόπηση αφορά στην πραγματοποίηση χειρουργικών επεμβάσεων μέσω πολύ μικρών τομών στοχεύοντας στην ελαχιστοποίηση του τραύματος στο κοιλιακό τοίχωμα, σε αντίθεση με την κλασσική (ανοιχτή) χειρουργική.  Μέσω των τομών αυτών εισάγονται τα ενδοσκοπικά εργαλεία και ειδική κάμερα (λαπαροσκόπιο = λαπάρα, κοιλιά και επισκοπώ, παρατηρώ) που μεταφέρει την εικόνα του εσωτερικού της κοιλιάς μεγεθυσμένη σε μεγάλες οθόνες υψηλής ευκρίνειας (μόνιτορ). Σημερα, εξειδικευμένοι χειρουργοί στη Βασική και Προχωρημένη Λαπαροσκόπηση μπορούν και πραγματοποιούν όλες σχεδόν τις επεμβάσεις στην κοιλιακή χώρα λαπαροσκοπικά.

 Η Ρομποτική Χειρουργική είναι η εξέλιξη της λαπαροσκόπησης και αποτελεί την τελευταία λέξη της τεχνολογίας (state of the art) στη χειρουργική. Ξεπερνώντας τους περιορισμούς της συμβατικής λαπαροσκοπικής χειρουργικής, η ρομποτική φέρνει για πρώτη φορά τον ηλεκτρονικό υπολογιστή μεταξύ χειρουργού και ασθενούς. Το χειρουργικό ρομπότ αποτελείται από την κονσόλα χειρισμού και τους ρομποτικούς βραχίονες. Ο χειρουργός κάθεται αναπαυτικά στην κονσόλα απ’ όπου μπορεί και βλέπει τρισδιάστατα στο εσωτερικό της κοιλιάς με ειδικά στερεοσκοπικά γυαλιά, καθώς την ίδια στιγμή ελέγχει τους βραχίονες και τα ρομποτικά εργαλεία με ειδικά χειριστήρια (masters) που μεταφέρουν τις κινήσεις του σε αρθρωτά (wristed) εργαλεία στο εσωτερικό του ασθενούς. Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι ο έλεγχος της ρομποτικής επέμβασης ανήκει εξ’ ολοκλήρου στον χειρουργό καθώς το ρομποτικό σύστημα δεν μπορεί να δράσει από μόνο του (δεν έχει καμία αυτονομία).

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα αυτών των μεθόδων;

Οι περισσότερες μελέτες που συγκρίνουν τη λαπαροσκοπική με την ανοικτή χειρουργική δείχνουν ότι η λαπαροσκόπηση μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική ή και καλύτερη από  την κλασσική ανοικτή χειρουργική με τα επιπρόσθετα πλεονεκτήματα μικροτέρων τομών, λιγότερου μετεγχειρητικού πόνου και λιγότερων επιπλοκών από το τραύμα (διαπύηση, κήλη), βραχύτερης διάρκειας νοσηλείας και ταχύτερης επιστροφής στις καθημερινές δραστηριότητες και στη δουλειά.

Τα κύρια πλεονεκτήματα της ρομποτικής είναι η τρισδιάστατη απεικόνιση (υψηλής ευκρίνειας/high definition) του εγχειρητικού πεδίου και η μεγάλη ευχέρεια κινήσεων (7 βαθμοί ελευθερίας)  των ρομποτικών βραχιόνων, που προσομοιάζουν αυτές του «ανθρώπινου καρπού». Έτσι διευκολύνεται για παράδειγμα σημαντικά η ενδοκοιλιακή συρραφή που ειναι απαραίτητη στις περισσότερες ενδοκοιλιακές επεμβάσεις. Μεγάλη πολυκεντρικη μελέτη στις ΗΠΑ έδειξε ότι οι ρομποτικές επεμβάσεις συνδέονταν με μικρότερη νοσηρότητα και θνητότητα.

Σε ποιους ασθενείς απευθύνονται;

Ουσιαστικά σε όλους! Σε μια έμπειρη λαπαροσκοπική και ρομποτική ομάδα υπάρχουν ελάχιστες αντενδείξεις για τη χρήση λαπαροσκοπικής ή ρομποτικής τεχνικής. Στις περιπτώσεις αυτές (πχ σε έναν τεράστιο όγκο πυέλου) ο ιατρός είναι αναγκασμένος να κάνει μεγαλύτερη τομή, δηλαδή να «ανοίξει» όπως λέμε, προκειμένου να αφαιρεθεί ο όγκος. Η ομάδα μας προσεγγίζει σήμερα το 90% περίπου των περιπτώσεων με λαπαροσκοπική ή ρομποτική τεχνική με άριστα αποτελέσματα ακόμα και σε περιπτώσεις που θεωρούνται επείγουσες και πολλοί άλλοι χειρουργοί χρησιμοποιούν μεγάλες τομές (πχ σε σκωληκοειδεκτομές στην οξεία σκωληκοειδίτιδα).

 Θεωρώ ιδανική τη λαπαροσκοπική χειρουργική σε ασθενείς με βουβωνοκήλη, κήλη αθλητού, ομφαλοκήλη ή άλλη κοιλιοκήλη και κιρσοκήλες. Η λαπαροσκοπική αφαίρεση της χολής (χολοκυστεκτομή) θεωρείται μέχρι σήμερα το gold standard. Επίσης για εκτεταμένη συμφυσιόλυση σε ασθενείς με χρόνια άλγη εξαιτίας ενδοκοιλιακών συμφύσεων από παλαιές ανοικτές επεμβάσεις. Σε παχύσαρκους ασθενείς συστήνεται ακόμα ο ρυθμιζόμενος γαστρικός δακτύλιος ως η πλέον ασφαλής επέμβαση, αλλά και το λαπαροσκοπικό γαστρικό μανίκι που πραγματοποιούνται από την ομάδα μας με απόλυτη ασφάλεια.

Η χρήση ρομπότ είναι ιδανική για επεμβάσεις αποκατάστασης της διαφραγματοκήλης και γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, επεμβάσεις αφαίρεσης όγκων στομάχου ή εντέρου, αφαίρεσης τμήματος του εντέρου στην περίπτωση πολλών επεισοδίων εκκολπωματίτιδας ή άλλων φλεγμονών (κολεκτομές), σε περιπτώσεις που απαιτείται αφαίρεση σπληνός ή παγκρέατος. Ιδιαίτερο ρόλο φαίνεται να κατέχει βιβλιογραφικά η ρομποτική στην χαμηλή εκτομή καρκίνου του ορθού με πλεονέκτημα στον λεμφαδενικό καθαρισμό και στη διαφύλαξη των νεύρων της πυέλου (εγκράτεια, στύση). Το ρομποτικό σύστημα είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε επεμβάσεις κατα της νοσογόνου παχυσαρκίας και κατά του διαβήτη τύπου 2 (γαστρικό μανίκι, γαστρικές παρακάμψεις – bypass).

 Τέλος, το ρομποτικό σύστημα διευκολύνει σημαντικά τις επεμβάσεις μιας τομής (Single Site) για βέλτιστο αισθητικό αποτέλεσμα μιας και η επέμβαση (πχ αφαίρεση χολής) μπορεί να πραγματοποιηθεί εξ ολοκλήρου μέσω τομής 1,5cm.

Σε ποια ιατρικά κέντρα της Ελλάδας και της Κύπρου, δραστηριοποιείστε;

Στην Ελλάδα χειρουργώ στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών από το 2007 και βλέπω ασθενείς τόσο στο γραφείο μου εντός του νοσοκομείου, όσο και στο γραφείο μου στο Κολωνάκι, στο κέντρο της Αθήνας. Στην Κύπρο, δραστηριοποιούμαι στο American Medical Center από το 2014.

Κατάγεστε από την Κύπρο, σωστά; Σε ποιο επίπεδο πιστεύετε ότι βρίσκεται το νησί μας στον τομέα της Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής;

Σωστά! Η άσκηση επαγγέλματος στην Κύπρο, μου δίνει κάθε φορά πολύ μεγάλη χαρά μιας και ο παππούς μου γεννήθηκε στο Καϊμακλί και αποτελεί για μένα μοναδική ευκαιρία να συναντώ τους συγγενείς μου που ζουν και εργάζονται εδώ.

Πιστεύω ότι η Κύπρος έχει προχωρήσει σημαντικά στον τομέα της Χειρουργικής γενικότερα και σε πολλά ζητήματα μπορώ να πω ότι ξεπερνά τα Ελλαδικά δεδομένα, όπως για παράδειγμα σε θέματα προδιαγραφών και εγκαταστάσεων στα χειρουργεία καθώς και στο επίπεδο κατάρτισης του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού. Ομως όσον αφορά στη λαπαροσκοπική χειρουργική, πιστεύω ότι χρειάζεται «νέο αίμα» ιατρών, που θα φέρει τη γνώση της Προχωρημένης Λαπαροσκόπησης δίνοντας την ευκαιρία να πραγματοποιούνται και οι πιο δύσκολες επεμβάσεις λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά, όπως σύνθετες επεμβάσεις κήλης, σπληνός, παγκρέατος, παχέος εντέρου και επεμβάσεις κατα της νοσογόνου παχυσαρκίας.

Στα δημόσια νοσηλευτήρια της Κύπρου δεν υπάρχουν ρομποτικά συστήματα, σωστά; Πόσο αναγκαίο θεωρείτε ότι είναι κάτι τέτοιο;

 Η γνώμη μου είναι ότι η μοντέρνα τεχνολογία στην υγεία πρέπει να απευθύνεται σε όλους! Πολλές χώρες, όπως πχ η Ρουμανία και η Σερβία ξεκίνησαν τα προγράμματα ρομποτικής χειρουργικής καθαρά με κρατική παρέμβαση και χρηματοοικονομική κάλυψη. Πιστεύω ότι κάτι τέτοιο θα ήταν αναγκαίο και για την Κύπρο μας που δεν πρέπει να μείνει πίσω στη Ρομποτική, δηλαδή στην ασταμάτητη εξέλιξη της χειρουργικής γιατί αυτό αντιπροσωπεύει σήμερα η ρομποτική: ένα μοναδικής αξίας τεχνολογικό όχημα πάνω στο οποίο έρχεται οτιδήποτε καινούριο στη χειρουργική με σκοπό να βελτιώσει τις επιδόσεις του χειρουργού για να βελτιστοποιήσει το αποτέλεσμα στον ασθενή!

 Ο Δρ. Σάββας Χειρίδης (MD, MSc, FACS) είναι Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Εταιρείας Ρομποτικής Χειρουργικής, Εκτελεστικός Γραμματέας Ευρωπαϊκής Ετ.Ρομποτικής Χειρουργικής και Εκτελεστικός Γραμματέας Ελληνικού Παραρτ.Αμερικανικού Κολλεγίου Χειρουργών.

Μάθετε περισσότερα για τη ρομποτική χειρουργική και για τον Δρ Σάββα Χειρίδη εδώ: www.savashiridis.com

xeiridis

Home