Παγκύπριες 2018: Αυτές είναι οι λύσεις στο δοκίμιο Νέων Ελληνικών

Παγκύπριες 2018: Αυτές είναι οι λύσεις στο δοκίμιο Νέων Ελληνικών

Ολοκληρώθηκε ήδη το πρώτο μάθημα για τις Παγκύπριες Εξετάσεις 2018. 

Πρώτο μάθημα τα Νέα Ελληνικά του οποίου τα θέματα του δοκιμίου έχουν ήδη δει το φως της δημοσιότητας. 

Σύμφωνα με φιλολόγους με τους οποίους έχουμε επικοινωνήσει, πρόκειται για ένα εξεταστικό δοκίμιο που σε γενικές γραμμές θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως βατό, με κάποιες εκπλήξεις στα λογοτεχνικά κείμενα, ωστόσο η θεματολογία της έκθεσης ιδεών ήταν αναμενόμενη. 

Ήταν αναμενόμενη η θεματική της Οικολογίας καθώς δεν ζητήθηκε από το 2011 μέχρι σήμερα από τους μαθητές σε δοκίμια προηγούμενων ετών. 

Αναμενόμενη και η διασύνδεση με τον ενεργό πολίτη καθώς ήταν το θέμα της χρονιάς και ζητήθηκε επίσης από το διαγωνισμό της Πρεσβείας, από τους μαθητές. 

Λύσεις του δοκιμίου: 

Kείμενο του Κώστα Κουκουζέλη. 

Η θεματική αφορούσε στις συνέπειες της οικολογικής καταστροφής εις βάρος κυρίως των φτωχότερων περιοχών του κόσμου, των αναπτυσσόμενων χωρών, που έχουν περιθωριοποιηθεί από τη βιομηχανική παραγωγή των αναπτυγμένων χωρών. 

Στόχος του συγγραφέα είναι να φέρει τον αναγνώστη αντιμέτωπο με την οικολογική καταστροφή και θεωρεί ότι όσα συμβαίνουν απαιτούν να αλλάξει το αξιακό σύστημα των ανθρώπων, να τεθούν καινούριες βάσεις για ηθικές αξίες.

Υποστηρίζει πως δεν μπορεί να υπάρξει δικαιοσύνη στον τρόπο βιομηχανικής παραγωγής μεταξύ των αναπτυσσόμενων και αναπτυγμένων χωρών. Θέτει λοιπόν τον προβληματισμό ποιος θα αναλάβει κόστος της οικολογικής καταστροφής και αν πρέπει να αλλάξουμε όλοι

Η περίληψη έκτασης 120-140 λέξεων θα έπρεπε να έχει τη μορφή άρθρου καθώς αναφέρει πως είναι προς ανάρτηση στην ιστοσελίδα του σχολείου. 

Στη δεύτερη ερώτηση οι υποψήφιοι καλούνται να εντοπίσουν δυο τρόπους πειθούς που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας στη δεύτερη παράγραφο. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τη λογική, επικαλείται τη λογική για να τεκμηριώσει τις απόψεις του. Προφανή τα παραδείγματα σε δυο σημεία του κειμένου αλλά και η συλλογιστική πορεία που αναπτύσσει. 

Στο τρίτο ερώτημα οι υποψήφιοι καλούνται ουσιαστικά να τεκμηριώσουν αυτό που το απόσπασμα έχει ως στόχο να καταδείξει, ότι δηλαδή ο καθένας από εμάς θα πρέπει να αναπτύξει οικολογική-περιβαλλοντική συνείδηση σε τοπικό επίπεδο πρώτα από όλα έτσι ώστε να ευνοήσει και το συλλογικό επίπεδο. 

Η τέταρτη ερώτηση έχει να κάνει με τα ρητορικά ερωτήματα τα οποία ουσιαστικά εντοπίζονται στης δυο τελευταίες προτάσεις με τις οποίες κλείνει μάλιστα ο δοκιμιογράφος το κείμενό του. Δηλαδή: 

Με τη χρήση ρητορικών ερωτημάτων επιδιώκει να αυξήσει τον προβληματισμό των αναγνωστών και προσδίδει στο ύφος κειμένου κάνοντάς το πιο ζωντανό και τελειώνει δίνοντας μια δόση προβληματισμού στον αναγνώστη. 

Στο ερώτημα για το λόγο για τον οποίο χρησιμοποιεί μακροπερίοδο λόγο, αυτό βοηθά ουσιαστικά στο να εκφράσει σύνθετες και πολύπλοκες σκέψεις του στο κείμενο, να αναπτύξει επιχειρήματα, δίνει και δυναμικότητα αλλά και ένταση στο λόγο. Δημιουργεί ένα πιο σύνθετο και μεστό ύφος. 

Στο έκτο ερώτημα ζητά να γράψουν ξανά τις προτάσεις αντικαθιστώντας  στην πρώτη πρόταση τη λέξη βίαια. Μπορεί να μπει η λέξη βάναυσα, άσπλαχνα, αμείλικτα, ανελέητα. 

Στην δεύτερη πρόταση να αντικατασταθεί η φράση «να διανοηθεί». Μπορούν να μπουν οι λέξεις συνειδητοποιήσει, αντιληφθεί, κατανοήσει.  

Στην έβδομη ερώτηση ζητήθηκε από τους υποψηφίους να γράψουν ένα ουσιαστικό και ένα επίθετο για τη φράση «θα πληγούν» και «να αναπτυχθούν»

Στο «θα πληγούν» ως ουσιαστικό θα μπορούσε να μπει η λέξη πληγή, πλήγμα, ενώ ως επίθετο η λέξη πληκτικός. 

Στο «να αναπτυχθούν» θα μπορούσε να μπει ως ουσιαστικό η ανάπτυξη και ως επίθετο το αναπτυξιακός  

Στην όγδοη ερώτηση ζητήθηκε να αναλυθούν λέξεις ανάλογα με τα συνθετικά τους μέρη και να δημιουργηθεί νέα απλή ή σύνθετη λέξη από το β’ συνθετικό κάθε λέξης. 

Οι λέξεις ήταν «να αποφύγου», «να επιβιώσουν»

Αποφύγουν= από+φευγω Νέα λέξη η φυγή ή πρόσφυγας
Επιβιώσουν= επι+βιώνω Νέα λέξη ο βίος, η βιωσιμότητα, ο βιοτικός ή η σύνθετη λέξη συμβίωση. 

Έκθεση Ιδεών

Ζητήθηκε ουσιαστικά να αναπτύξουν τρεις συνέπειες οι οποίες γίνονται αισθητές με την οικολογική καταστροφή, δηλαδή τρία προβλήματα περιβαλλοντικής φύσεως που έχουν ως αιτία τους την αλαζονική επέμβαση του ανθρώπου στο περιβάλλον, είτε μέσω των τεχνολογικών επιτευγμάτων, είτε από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις, είτε λόγω της απουσίας περιβαλλοντικής συνείδησης.

Τους ζητήθηκε επίσης να καταγράψουν τρεις τρόπους που αποδεικνύουν ότι αν όντως είμαστε ενεργοί πολίτες μπορούμε να περιορίσουμε την οικολογική καταστροφή, όπως για παράδειγμα εκστρατείες δενδροφύτευσης, καθαριότητας, ανακύκλωσης, ενδυνάμωσης της οικολογικής μας συνείδησης, μέσω χρήσης εναλλακτικών πηγών ενέργειας και πολλά άλλα καθημερινά πράγματα. 

Λογοτεχνία Μέρος Β

Στο κείμενο του Γιώργου Ιωάννου, αυτό που ζητήθηκε είναι να καταγράψουν σκέψεις και συναισθήματα του αφηγητή ο οποίος παρακολουθεί την εκταφή των οστών του 16χρονου παλληκαριού. Τα συναισθήματα είναι η αναξιότητα μπροστά στην εκταφή των οστών καθώς νιώθει ότι ο ίδιος δεν κινδύνευσε, δεν ήρθε αντιμέτωπος με τα δεινά της κατοχής σε τέτοιο βαθμό, νιώθει ντροπή, σκύβει το κεφάλι και «θέλει να ανοίξει η γη να τον καταπιεί».

Διερωτάται αν μπορεί να συνειδητοποιήσει τον πόνο που ένιωθαν τα αδέρφια όταν έκαναν την εκταφή αυτή. 

Ρηματικό πρόσωπο που χρησιμοποιεί είναι ο πρώτο ενικός ενώ η εστίαση είναι εσωτερική και ο τύπος του είναι ο άνθρωπος. Παρακολουθούμε γεγονότα στα οποία ο ίδιος συμμετέχει και προσδίδει μια αληθοφάνεια και εξομολογητικό τόνο, καθώς εξιστορεί προσωπικά του βιώματα 

Κείμενα Ελένη του Σεφέρη και Παλινωδία του Κυριάκου Χαραλαμπίδη

Στο ερώτημα σε ποιον απευθύνεται η Ελένη σε κάθε ένα από τα κείμενα θα λέγαμε ότι η Ελένη του Σεφέρη, απευθύνεται στον Τεύκρο όταν συναντάται μαζί του στην Αίγυπτο, όπως μαρτυρεί ο Ευριπίδης στην ομώνυμη τραγωδία του. 

Στην Παλινωδία του Κυριάκου Χαραλαμπίδη, η Ελένη απευθύνεται στον Στησίχορο, ο οποίος θεωρείτε υπεύθυνος για τις κατηγορίες που έχουν προσάψει στην Ελένη για τον Τρωικό πόλεμο. 

Στο ερώτημα πως επιλέγουν να μεταφέρουν τον πόλεμο στα δυο κείμενα, αυτό γίνεται με μεταφορές και εικόνες και καλό θα ήταν οι υποψήφιοι να αναφέρουν συγκεκριμένα παραδείγματα στις απαντήσεις τους από στοίχους για το που βρίσκουμε τα εκφραστικά μέσα αυτά.

Στο ερώτημα που υπάρχουν πιο έντονες πολεμικές εικόνες, βρίσκονται στο κείμενο του Σεφέρη, καθώς υπάρχει περιγραφή πολλαπλών εικόνων πολέμου. Ο Σεφέρης έρχεται να αμφισβητήσει την αναγκαιότητα των πολέμων, να αναδείξει την ματαιότητα των πολέμων και το γεγονός ότι τα ιδανικά που πιστεύουν πολλοί όσο πολεμούν αποδεικνύονται ψεύτικα και απατηλά 

Κείμενο Αστροφεγγιά

Ο συγγραφέας παρουσιάζει τις αντιφατικές εικόνες της αντίθεσης μεταξύ φτώχιας και πλούτου και κάνει με τον τρόπο αυτό εμφανείς τις κοινωνικές ανισότητες της εποχής αλλά και την κοινωνική διαφοροποίηση των ανθρώπων που χωρίζονται σε τάξεις αναλόγως των εισοδημάτων τους. 

Θέλει ουσιαστικά να καταδείξει ότι στην περίπτωση του ήρωα η φτώχια ήταν ένας από τους παράγοντες που δεν του επέτρεψαν να κάνει κάποια πράγματα στη ζωή του που ενδεχομένως να ήθελε. 

Επισημαίνουμε ότι οι λύσεις είναι ενδεικτικές και δεν αποτελούν τις επίσημες αναλυτικές λύσεις του Υπουργείου Παιδείας για το Δοκίμιο. 

Οι λύσεις δόθηκαν με τη βοήθεια της Φιλολόγου Κωνσταντίας Φιλίππου.