Ένας ποιητής καταθέτει- Συνέντευξη με τον ποιητή Δημοσθένη Δαββέτα

Ένας ποιητής καταθέτει- Συνέντευξη με τον ποιητή Δημοσθένη Δαββέτα
Ένας σοβαρός πολιτικός πρέπει να έχει μέσα του μία ποιητικότητα που σημαίνει ότι θα πρέπει να βρει τρόπο για να παντρεύει το εφικτό με το δημιουργικό

Ο Δημοσθένης Δαββέτας είναι ένας καλλιτέχνης που ξεχωρίζει μέσα από την ποίηση, τη γραφή  εν γένει και τη ζωγραφική. Ακαδημαϊκός στο Παρίσι με σημαντική πορεία στον πολιτισμό άφησε το στίγμα του τόσο στην τέχνη όσο και στην πολιτική.

Είναι ένα πρόσωπο που συνδυάζει περίτεχνα την τέχνη του ποιητικού λόγου με την πολιτική ως μια αναζήτηση της τέλειας πλατωνικής συμπλήρωσης. 

Ο Δαββέτας ξεχωρίζει ανάμεσα στους δεκάδες ποιητές αφού με απλό αλλά όχι απλοϊκό τρόπο προσεγγίζει την ποίηση και τα βαθιά φιλοσοφημένα νοήματα της. Έρχεται αντιμέτωπος με τα φιλοσοφικά ερωτήματα της ύπαρξης σε μια εσωτερική διαμάχη του υποκειμένου με ό, τι τον απομακρύνει από την πραγματική ουσία της ύπαρξης.

Ποίηση υπαρξιακή , γεμάτη αγωνία για τον άνθρωπο και για όσα ο άνθρωπος κουβαλά και φέρει σε μια ατέρμονη αναζήτηση του Είναι και της ταυτότητας.

Ο «εαυτός» είτε ως ποιητής είτε ως ένα δρών υποκείμενο εμφανίζεται μέσα στα ποιήματα της τελευταίας του ποιητικής συλλογής «Η απιστία των άστρων»  (εκδόσεις Βακχικόν) να διανύει τεράστιες αποστάσεις ως προς την υπαρξιακή ανάγκη της ολοκλήρωσης αυτού που ονομάζεται «άνθρωπος» και που πάντα θα ενέχει το ανολοκλήρωτο και το κρυμμένο αταυτοποίητο του ασυνειδήτου.

Είναι μια ποίηση που ξεγελά λόγω της λιτής της  φόρμας αλλά κρύβει όλα τα ερωτήματα που εμείς οι ίδιοι δεν αφήνουμε να βγουν στο φως…

  • Πως αντιμετωπίζετε την ποίηση: ως μια ταυτότητα ή ως μια ετερότητα μέσα στη σύγχρονη ζωή;

Για να μιλήσουμε για ετερότητα θα πρέπει να έχουμε λύσει πρώτα το θέμα της ταυτότητας. Ταυτότητα είναι η βάση για να ανοιχτούμε προς το άλλο προς το διαφορετικό, το οποίο μπορεί να είναι μέσα μας ή έξω μας. Ποίηση χωρίς ταυτότητα δεν μπορεί να υπάρξει διότι η ποίηση πάνω απ’ όλα είναι γλώσσα και σαν γλώσσα εκφράζει τόπο, χρόνο, ιστορία (συνειδητά ή ασυνείδητα), πολιτισμικές μνήμες. Εκφράζει γεωγραφία, αισθήσεις, όνειρα και οράματα. Μόνο υπ’ αυτές τις προϋποθέσεις μπορεί αν είναι ανοιχτή στην ετερότητα αλλιώς ετερότητα χωρίς ταυτότητα ίσον ανυπαρξία ρίζας, ανυπαρξία σώματος, ανυπαρξία μνήμης και ιστορίας.

  • Ο ποιητής είναι μια περσόνα γύρω από τις λέξεις ή λειτουργεί με έναν ενστικτώδη ορμεμφυτισμό; 

Και τα δύο. Το ένστικτο είναι πριν από τη λέξη. Η λέξη είναι οργανωμένος τόπος του ενστίκτου. Αυτός ο τόπος έχει αρχιτεκτονική, έχει μνήμη, έχει, ενέργεια και δύναμη. Εξαρτάται από τον αρχιτέκτονα της λέξης για το κατά πόσον η λέξη ως αρχιτεκτόνημα (έργο τέχνης) είναι γόνιμη και δημιουργική ή όχι.

  • Μπορεί η τέχνη να κλείσει τις πληγές των ανθρώπων μέσα σε μια ενδότερη υπαρξιακή διαλεκτική;

Ναι. Ο Σοπενχάουερ έλεγε ότι η τέχνη είναι η μόνη ελπίδα του ανθρώπου για να ξεφύγει από την απαισιόδοξη καθημερινότητα του. Και ο Νίτσε έλεγε ότι  πρέπει ο άνθρωπος να συμπεριφέρεται στην καθημερινότητα του σαν καλλιτέχνης. Δηλαδή, να είναι γεμάτος δημιουργικές πράξεις.  Ο, δε, Αριστοτέλης στον ορισμό της τραγωδίας μιλά για κάθαρση. Συνεπώς, η τέχνη έχει θεραπευτικό ρόλο και μπορεί αν λειτουργήσει άμεσα στην ύπαρξη του ανθρώπου και να της δώσει νόημα. Μην ξεχνάμε τη φράση που έλεγε ο μεγάλος ποιητής Φερνάντο Πεσσόα ότι και μόνο το ότι συνεχίζει να υπάρχει η τέχνη είναι η απόδειξη ότι η ζωή από μόνη της δεν φτάνει.

  • Ποια η σχέση του ποιητή με τον πολιτικό; Η λεγομένη ποίηση που ανάγεται στο πολιτικό εμπεριέχει τα εργαλεία ανάλυσης του Πολιτικού γίγνεσθαι;

Ο Αριστοτέλης έλεγε ότι η πολιτική είναι η ύψιστη των τεχνών στο βιβλίο του «Ηθικά Νικομάχεια».  Ο ποιητής έχει σχέση πάντα με το διαρκές γόνιμο και το διαρκές δημιουργικό. Ο πολιτικός βρίσκεται σε συνεχή διαμάχη ανάμεσα στο  εφικτό και το δημιουργικό. Ένας σοβαρός πολιτικός πρέπει να έχει μέσα του μία ποιητικότητα που σημαίνει ότι θα πρέπει να βρει τρόπο για να παντρεύει το εφικτό με το δημιουργικό. Δεν το καταφέρνουν όλοι για να μην πω δεν το καταφέρνουν οι  περισσότεροι. Ελάχιστοι το έχουν καταφέρει στην ιστορία της πολιτικής. Και βέβαια είναι αυτοί που έχουν μείνει και έχουν χαράξει βαθιά την ιστορία της συλλογικότητας.

  • Ο πολιτικός μπορεί να είναι ένας εκ των πλατωνικών πρυτάνεων (ως μια ιδεατή εικόνα του πολιτικού) εμπεριέχοντας την αλήθεια σε μεγαλύτερο βαθμό από το λόγο του ποιητή;

Αυτά τα δύο πρέπει να συνυπάρχουν. Ο ποιητής πολιτικός ή ο πολιτικός ποιητής θα έπρεπε να είναι ένα πρόσωπο. Θα έπρεπε ο πολιτικός να λειτουργεί όπως τον σκέφτηκε ο Πλάτωνας. Δηλαδή, να είναι κάποιος που έχει βαθιές φιλοσοφικές αξίες. Αυτό είναι το ιδεατό. όμως τις περισσότερες φορές μη πραγματοποιήσιμο. Χρειάζεται μία Αναγέννηση, αλλά αυτή η Αναγέννηση να είναι μια εσωτερική του ανθρώπου και όχι εξωτερική. Χρειάζεται μία νέα εσωτερική ανοιχτή διαρκώς και γόνιμη ανθρώπινη συνείδηση ώστε πολιτικός, πολίτης και πολιτεία να μπορούν να συνυπάρξουν σε ένα πεδίο ποιότητας ζωής που λέγεται πολιτισμός.

  • Πιστεύετε ότι ακολουθείτε το δρόμο άλλων ποιητών ή ακολουθείτε μια μοναχική πορεία μέσα στη γραφή σας;

Ακολουθώ μια μοναχική πορεία. όμως κάθε ειλικρινής ποιητής και εγώ ανήκω στους ειλικρινείς ποιητές πορεύεται μοναχικά. Όμως έχω φίλους με τους οποίους είχα, έχω και θα έχω διάλογο. Αυτοί είναι ο όμηρος, ο Αρχίλοχος, η Σαπφώ, ο Καββάφης, ο Μπωντλαίρ, ο Ρεμπώ, ο Πούσκιν και ο Φερνάντο Πεσσόα. Αυτοί είναι η σταθερή μου παρέα.

  • Ποιές εικόνες κρατάτε μέσα σας από τη ζωή σας; Ποιές εικόνες με άλλα λόγια εφορμούν στη γραφή σας;

Κρατάω πάντα τις εικόνες που μου έχουνε δημιουργήσει το αίσθημα της έκπληξης και της απορίας. Ό, τι εικόνες με συνοδεύουν είναι γόνοι του θαυμασμού και της απορίας.

  • Ποια ερωτήματα καλείται να απαντήσει ο ποιητής διαχρονικά αλλά και στο παρόν που ζούμε;

Πρώτα απ’ όλα προσπαθεί να απαντήσει σε ζητήματα ύπαρξης, σε ζητήματα κοινωνίας, σε ζητήματα έρωτα, φύσης και γονιμότητας.

  • Είναι η ποίηση το καταφύγιο του ανθρώπου;

Είναι το καταφύγιο και το ορμητήριο. Ο άνθρωπος καταφεύγει στην ποίηση όπως καταφεύγει και στο εσωτερικό του εαυτού του ή στην αγκαλιά της «εστίας». Μιας «εστίας» που διέπεται από το ανήκειν (προσωπικό, κοινωνικό, ιστορικό, πολιτισμικό) αλλά και ταυτόχρονα η ποίηση είναι και ορμητήριο εξόδου από το καταφύγιο όπου αφού γεμίσει από τις ρίζες του μπορεί να ξαναβγεί πιο δυνατός στη ζωή και να δράσει δημιουργικά.

  • Μπορεί ο κόσμος να ζήσει ποιητικά;

Ο μεγάλος Κόσμος ζει ποιητικά έτσι κι αλλιώς και δεν εξαρτάται τόσο πολύ από το μικρό κόσμο. Το ζήτημα είν αι κατά πόσον ο μικρός κόσμος θα μπορέσει να πάρει κάτι από τη λάμψη του μεγάλου κόσμου για να φωτιστεί και να μεγαλουργήσει.

  • Πως εμπλέκεται η πολιτική με τη δημιουργικότητα;

Συνεχίζω σε προσωπικό επίπεδο να εμπλέκω την πολιτική στη γενική δημιουργική μου δραστηριότητα γιατί πιστεύω ότι ακόμα κι αν δεν κάνω πράξη τα πολιτικά μου όνειρα εντούτοις θα έχω εμπλουτιστεί ακόμη περισσότερο απ’ αυτήν τη δύσκολη εμπειρία της πολιτικής. 

*Ο Αντρέας Πολυκάρπου  είναι υποψήφιος διδάκτορας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο στο τμήμα Επικοινωνίας Μέσων και Πολιτισμού. Επιστημονικά άρθρα του δημοσιεύτηκαν σε Ελλάδα και Κύπρο. Εξέδωσε δύο ποιητικές συλλογές στην Κύπρο και το 2013 εξέδωσε την τρίτη του ποιητική συλλογή «Απρόσωπα Φαγιούμ», στις εκδόσεις Άπαρσις στην Αθήνα, η οποία επανεκδόθηκε το 2016 από τις εκδόσεςι Vakxikon.gr. Το 2014 εκδόθηκε το θεατρικό του έργο «Κατά Ιωάννη Αποκαθήλωση» από τις εκδόσεις Vakxikon.gr στην Αθήνα το οποίο μεταφράστηκε και κυκλοφόρησε στα Αγγλικά. Ποιήματα του δημοσιεύτηκαν σε έντυπα και ηλεκτρονικά λογοτεχνικά περιοδικά και μεταφράστηκαν στα αγγλικά. Το 2008 και το 2010 βραβεύτηκε από τη European Commission για δημοσιογραφικές του έρευνες και εκπροσώπησε τη χώρα του σε Σλοβενία και Κωνσταντινούπολη αντίστοιχα.