Μια ποιήτρια καταθέτει: Συνέντευξη με την ποιήτρια Βίκυ Τελίδου Μητρούλια

Μια ποιήτρια καταθέτει:  Συνέντευξη με την ποιήτρια Βίκυ Τελίδου Μητρούλια
Όλα είναι ποίηση, η ζωή η ίδια είναι ποίηση. Η γέννηση, ο θάνατος, η πορεία μας στον κόσμο.

Η ποιήτρια Βίκυ Τελίδου Μητρούλια ζει στην Αθήνα ενώ επαγγελματικά έχει εργαστεί στους τηλεοπτικούς σταθμούς Αρτ TV και Super TV Πελοπόννησος καθώς και στον ραδιοφωνικό σταθμό Aρτ FM 90,6. To 2017 εξεδωσε την πρώτη της ποιητική συλλογή 'Τη Νύχτα που μίλησε η Σιωπή" στις εκδόσεις Βακχικόν. 

Με αφορμή, λοιπόν, την εξαιρετική αυτή ποιητική συλλογή, συνομιλήσαμε μαζί της για την ποίηση, για τον τρόπο που γράφει και για το ταξίδι στη χώρα των στίχων...

Πως αντιμετωπίζετε την ποίηση: ως μια ταυτότητα ή ως μια ετερότητα μέσα στη σύγχρονη ζωή; 

Τα τελευταία 18 χρόνια της ζωής μου ο μοναδικός τρόπος απόλυτης έκφρασης για μένα, δεν είναι άλλος από την δημιουργία στο χαρτί, την δημιουργία ποιημάτων, την εκφορά του γραπτού λόγου. Αντιλαμβάνομαι άριστα ότι ανέκαθεν, σε κάθε «τότε» σύγχρονη εποχή, ο ρομαντισμός, ο πεσιμισμός, η οργή δοσμένη μέσα από την συναισθηματική φόρτιση και εν κατα κλέιδι η ίδια η ποίηση αποτελούσε μια ετερότητα. Θέλεις που εμείς οι ίδιοι οι ποιητές έχουμε ένα διαφορετικό τρόπο θεώρησης και αντίληψης των πραγμάτων, ένα τρόπο, να βουτάμε στις λέξεις και να αγκαλιάζουμε τις στιγμές με χρώματα ή ακόμα και με το απόλυτο μαύρο, θέλεις που η πλειοψηφία του κόσμου, αγαπά να ζει βλέποντας το σύνολο των πραγμάτων κάτω από το πρίσμα της σκληρής λογικής. Μιλάμε για την ετερότητα λοιπόν της ποίησης μέσα σε κάθε σύγχρονο τρόπο ζωής. Εδώ όμως θα σου πω ότι για μένα είναι ταυτότητα, είναι η ταυτότητα που κουβαλάω 18 ολόκληρα χρόνια, είναι η ταυτότητα  γνωριμίας μου με τους ανθρώπους που με περιβάλουν. Η ποίηση είναι η ζωοδόχος ανάγκη και σημείο αναφοράς μου. 

Ο ποιητής είναι μια περσόνα γύρω από τις λέξεις ή λειτουργεί με έναν ενστικτώδη ορμεμφυτισμό;   

Ταξίδι, ένα ταξίδι πλασμένο από λέξεις, κόσμοι που κολυμπούν στο συναίσθημα, σε ένα αύριο ή ένα χθες γεμάτο «λόγια», γεμάτο οσμές και θύμισες του φωτός. Ο ποιητής ένα πλάσμα γεννημένο, με αυτόν τον ενστικτώδη ορμεμφυτισμό. Αν σταθείς δίπλα μου κάποιο  βράδυ, ένα τέτοιο βράδυ, από εκείνα που η ψυχή μου ποθεί να βγει για σεργιάνι, θα δεις πως καμιά λέξη δεν στάθηκε σιμά μου στον καναπέ , μονάχα θα δεις ότι τα μάτια μου σπαράζουν να σταλάξουν στα χαρτιά μου τις σκέψεις που γέννησε το είναι μου. Έχω ακούσει να λένε και να μας χαρακτηρίζουν «περίεργους», μονόχνοτους ανθρώπους, μα άκου να δεις τι γίνεται, όταν έχεις συντροφιά σου εκείνο το αχαρακτήριστο, το μοναδικό συναίσθημα που ενστικτωδώς σε οδηγεί σε μια αλλοτινή λύτρωση, είσαι γεμάτος. 

Μπορεί η τέχνη να κλείσει τις πληγές των ανθρώπων μέσα σε μια ενδότερη υπαρξιακή διαλεκτική; 

Η τέχνη, η όποια μορφή τέχνης, η ποίηση, η ζωγραφική, η μουσική, αγαπούν να «γιατρεύουν» πληγές, να μερεύουν βάσανα, να θάβουν το πένθος, να εξυμνούν την χαρά, να ζωντανεύουν τον θάνατο. Από την άλλη αν ο δέκτης σου, έχει «χαλάσει», και δέκτης δεν είναι άλλος από την ψυχή του κάθε ανθρώπινου πλάσματος. Αν ο δέκτης σου λοιπόν, έχει επιλέξει από μανία, από κούραση, από πεζότητα, από μικροψυχία, από δυσκολίες, από κάθε λογής αιτία, τότε όσο και αν του δώσεις να γευτεί, να μυρίσει, να ακούσει, να δει, δεν θα δει. Όμως είμαι σίγουρη και να είσαι και εσύ, ότι αν οι άνθρωποι επιλέξουν να αφήσουν χώρο στην τέχνη, τότε η διαφορά θα είναι τεράστια, ναι η τέχνη κλείνει πληγές. 

Πιστεύετε ότι ακολουθείτε το δρόμο άλλων ποιητών ή ακολουθείτε μια μοναχική πορεία μέσα στη γραφή σας; 

Μοναχική είναι η πορεία για κάθε άνθρωπο που εκφράζεται μέσα από την ποίηση μόνο που άπειρα βράδια μου κρατάει συντροφιά στην άκρη της σάλας, ο Καρούζος που κάθεται πλάι πλάι με τον Καρυωτάκη και σιγομουρμουράνε ο μεν για τη αλήθεια που δεν κατεβάζει ποτέ τα ρολά της και ο δε για τις πλείστες αμμουδιές της Πρέβεζας. Λίγο πιο κει με την άκρη  του ματιού μου πιάνω τον Ρίτσο καθιστό στην σκαλιστή πολυθρόνα μου και τον Βρεττάκο να τον κοιτάζει με νόημα. Αυτό που θέλω να σου πω, είναι πως είναι όντως πολύ μοναχικό το ταξίδι, η πορεία αυτή, όπως την λες, δεν μπορείς να ακολουθήσεις τον δρόμο κανενός. Ο κάθε άνθρωπος είχε και έχει τον δικό του δρόμο, και έχει πολύ μοναξιά αυτός ο δρόμος της ποίησης, της γραφής,  ποτέ όμως δεν ξεχνώ εκείνους που με έκαναν να καταλάβω αυτή την βαθύτερη ανάγκη μου για έκφραση, από τότε που ήμουν έφηβη ακόμα.  

Ποιές εικόνες κρατάτε μέσα σας από τη ζωή σας; Ποιές εικόνες με άλλα λόγια εφορμούν στη γραφή σας; 

Η πιο όμορφη ιεροτελεστία, εκείνη του πρωινού χειμωνιάτικου καφέ που κοχλάζεις στο μπρίκι,  oσμή από το χαρμάνι που ψήνεται, το πρώτο τσιγάρο μπροστά στην μπαλκονόπορτα με την υγρασία να στάζει... Εικόνες μονάχα εικόνες, οσμές, χρώματα, το χώμα της βροχής που αναβλύζει μυρουδιές. Τα μπαχαράδικα στην Αθηνάς με την τριμμένη κανέλα και τα λουκούμια τριαντάφυλλο. Τα πάντα, ολάκερη η πλάση, κάθε λογής πλάσμα, κάθε αγκαλιά, κάθε πλησίασμα, κάθε μορφή και εικόνα, είναι ποίηση. Πώς να σου πω ποιες εικόνες εφορμούν στην γραφή μου, αφού αν κοιτάξεις με τα δικά μου τα μάτια θα δεις ότι η πλάση είναι ποίηση! 

Ποια ερωτήματα καλείται να απαντήσει ο ποιητής διαχρονικά αλλά και στο παρόν που ζούμε; 

Πιστεύεις ότι η ποίηση είναι επιστήμη και όσοι την ασκούμε ειδήμονες; Τα ερωτήματα είναι πλείστα οι απαντήσεις άπειρες και εμείς οι ποιητές δημιουργοί συναισθημάτων. Δεν καλούμε να απαντήσω σε τίποτα, με πονάει η ασχήμια της πραγματικότητας και ξορκίζω την μιζέρια του κόσμου μέσα από το συναίσθημα που χθες ανέβηκε στον λαιμό μου σαν κόμπος και με έπνιξε. Μέσα από την ποίηση, αν μπορέσεις πάρε τα μάτια του δημιουργού της και δες πως σέρνεται ο άνθρωπος γυμνός, από την μήτρα ακόμα, στην απέραντη θλίψη των στενών ορίων του μυαλού του.  Γράφω γιατί καλούμε να μερέψω της ψυχής σου τους φόβους και να σου δώσω έναν άλλο κόσμο παράλληλο να γνωρίσεις. 

Ποιο το νόημα της λέξης στην ποίηση; Μια απλή μορφή έκφρασης ή ένα ψυχικό αποτύπωμα;  

Ένα ψυχικό αποτύπωμα, ο μόνος τρόπος να βγάλω τις σκέψεις, τους πόνους, τις χαρές, την αυθάδεια μου, ότι με στοιχειώνει να το δεις εσύ, να το γνωρίσει όποιος με διαβάσει. Δεν μπορεί η λέξη και ιδικά στην γλώσσα μας, μια γλώσσα μητέρα των αιώνων, να αποτελεί μια απλή μορφή έκφρασης. Η λέξη κρύβει μορφές στις ρίζες της, η λέξη στην ποίηση είναι ψυχικό αποτύπωμα γεμάτο ανάγκη να πάρει μορφή, να σου σιγομουρμουρίσει στο αφτί ιστορίες φερμένες από κόσμους αλλοτινούς. 

Είναι η ποίηση το καταφύγιο του ανθρώπου;  

Είναι αγκαλιά, μπορεί να γίνει κρυψώνα, μπορεί να γίνει θάλασσα. Είναι καταφύγιο για τον άνθρωπο. Μα για σκέψου έναν κόσμο στείρο από συναίσθημα και δομημένο με τα θεμέλια της ψυχρής λογικής, αλήθεια σου λέω και μόνο που το σκέφτομαι, θλίβομαι βαθιά. Ναι είναι η ποίηση το καταφύγιο της ψυχής του ανθρώπου. Μα θα μου πεις ούτε διαβάζουν όλοι ποίηση, ούτε την καταλαβαίνουν όλοι, πως μπορεί άρα να είναι; Όσοι φοβούνται το συναίσθημα, όσοι φοβούνται να εκφράσουν ή να εκφραστούν μέσα από αυτό, εκείνοι που αρνούνται τον ρομαντισμό και αγκαλιάζουν την ψύχρα της απόλυτης λογικής αφοριστικά, από πεποίθηση προς την έκφραση των συναισθημάτων. Αν κατά τύχη πάψουν να τρομάζουν με την ιδέα της ευαισθησίας που όλοι μας κρύβουμε στα βάθη των κόσμων μας, είναι ίσως και εκείνοι που θα αποζητήσουν πιο γρήγορα ένα καταφύγιο στους κόσμους των  ποιημάτων. Το ανέφικτο, ο ένας, η μια στιγμή είναι η δική μου επιτυχία, ο πόθος μου ο μεγάλος. 

Μπορεί ο κόσμος να ζήσει ποιητικά; 

Όλα είναι ποίηση, η ζωή η ίδια είναι ποίηση. Η γέννηση, ο θάνατος, η πορεία μας στον κόσμο. Η φύση, τα ρυάκια, ο ήλιος, ο ουρανός, οι θάλασσες. Τα πουλιά με τα ζωηρά τους χρώματα και εκείνα με τις αγγελικές λαλιές τους, είναι ποίηση. Τα χρώματα της πλάσης κάθε εποχή του χρόνου και κάθε οσμή που κουβαλούν. Το χαμόγελο και το δάκρυ είναι ποίηση. Ο Θεός είναι ποίηση. Δεν μπορεί ο κόσμος να ζει ποιητικά, ο κόσμος ολάκερος, έχει γεννηθεί και  ζει μέσα στην ποίηση! 

*Ο Αντρέας Πολυκάρπου  είναι υποψήφιος διδάκτορας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο στο τμήμα Επικοινωνίας Μέσων και Πολιτισμού. Επιστημονικά άρθρα του δημοσιεύτηκαν σε Ελλάδα και Κύπρο. Εξέδωσε δύο ποιητικές συλλογές στην Κύπρο και το 2013 εξέδωσε την τρίτη του ποιητική συλλογή «Απρόσωπα Φαγιούμ», στις εκδόσεις Άπαρσις στην Αθήνα, η οποία επανεκδόθηκε το 2016 από τις εκδόσεςι Vakxikon.gr. Το 2014 εκδόθηκε το θεατρικό του έργο «Κατά Ιωάννη Αποκαθήλωση» από τις εκδόσεις Vakxikon.gr στην Αθήνα το οποίο μεταφράστηκε και κυκλοφόρησε στα Αγγλικά. Ποιήματα του δημοσιεύτηκαν σε έντυπα και ηλεκτρονικά λογοτεχνικά περιοδικά και μεταφράστηκαν στα αγγλικά. Το 2008 και το 2010 βραβεύτηκε από τη European Commission για δημοσιογραφικές του έρευνες και εκπροσώπησε τη χώρα του σε Σλοβενία και Κωνσταντινούπολη αντίστοιχα. Το 2017 έλαβε το διεθνές λογοτεχνικό βραβείο "Naji Naaman’s Literary Prize" 2017 ("Creativity Prize" ) από το διεθνή οργανισμό "Naji Naaman’s Foundation for Gratis Culture" (FGC)​.