Ο Υπουργός Οικονομικών κ. Κωνσταντίνος Πετρίδης προέβη σήμερα (10/4) σε δηλώσεις, στη ραδιοφωνική εκπομπή «Πρωινό Δρομολόγιο» του Τρίτου Προγράμματος του ΡΙΚ, για θέματα που αφορούν στις χθεσινές αποφάσεις του Eurogroup και στην αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων από την πανδημία του κορωνοϊού.
Οι απαντήσεις του κ. Πετρίδη στις ερωτήσεις που υποβλήθηκαν έχουν ως ακολούθως:
Πως σχολιάζεται τις χθεσινές αποφάσεις που έλαβε το Eurogroup; Είστε ικανοποιημένος;
Πρέπει να πούμε πρώτα απ’ όλα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι μια ομοσπονδία. Δεν είναι μια ομοσπονδία ή μια πολιτική ένωση, η οποία να έχει αυτά τα εργαλεία, τα οποία ενδεχομένως αναμένουν και θεωρούν δεδομένα, εκατομμύρια ευρωπαίοι πολίτες. Για παράδειγμα αν ήταν ομοσπονδία θα υπήρχε μια κοινή φορολογία για να έχει ένα δικό της προϋπολογισμό η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτως ώστε να μπορεί να παρεμβαίνει επιδοτώντας κράτη μέλη. Αυτό το εργαλείο, το οποίο θα μπορούσε να εκδίδει ομόλογα, δεν υπάρχει.
Άρα υπό τις περιστάσεις και το χαρακτήρα που έχει αυτό το οικοδόμημα που λέμε Ευρωπαϊκή Ένωση, πιστεύω ότι υπήρξε χθες, μια ικανοποιητική εξέλιξη στο Eurogroup. Ωστόσο, όλοι πρέπει να ξέρουμε το μέτρο στο οποίο είναι δυνατό να βοηθήσει συμπληρωματικά η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τι έχει επιτευχθεί χθες; Πρώτο, συμφωνήθηκε ότι θα υπάρχει μια ευελιξία στους κανόνες τους δημοσιονομικούς, οι οποίοι ήταν αρκετά αυστηροί και επέβαλλαν να υπάρχουν δημοσιονομικά πλεονάσματα και ρυθμοί ανάπτυξης. Έχει γίνει χαλάρωση ήδη, η οποία έχει εξαγγελθεί. Επίσης, σ’ αυτό το πλαίσιο επικυρώθηκε και από το Eurogroup η απόφαση για το πλαίσιο ευελιξίας των κρατικών εγγυήσεων ούτως ώστε να επιτραπεί να δοθούν κρατικές εγγυήσεις υπό μορφή δανεισμού σε επιχειρήσεις, όπως είναι αυτό το νομοσχέδιο το οποίο προσπαθούμε να προωθήσουμε. Το δεύτερο, το οποίο είναι ικανοποιητικό είναι η απόφαση, μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, να δοθούν 200 δισεκατομμύρια ευρώ σε δανειοδότηση επιχειρήσεων με συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και Τραπεζών στα κράτη μέλη. Απλώς, για να ξέρουμε, τα κράτη μέλη βάζουν εγγυήσεις. Η Κύπρος έχει βάλει 50 εκατομμύρια εγγυήσεις, ούτως ώστε να μπορέσουμε να αντλήσουμε από αυτό το σχέδιο μέχρι και 400 εκατομμύρια ευρώ περίπου, για να διοχετευτούν ως δανεισμός με εγγυήσεις στις επιχειρήσεις.
Μέσω τραπεζών αυτό; Πάντα μέσω τραπεζών;
Μάλιστα. Το τρίτο που κατ’ εμένα είναι το πιο σημαντικό είναι το Ταμείο SURE. Μέσω του Ταμείου SURE, αυτή τη στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προβεί σε δανεισμό ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πως προβαίνει όμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε δανεισμό από τι στιγμή που δεν είναι Ομοσπονδία; Τα κράτη μέλη προσφέρουν εγγυήσεις. Η Κύπρος έχει βάλει 38 εκατομμύρια εγγυήσεις ούτως ώστε να μπορεί να αντλήσει μέσω αυτού του ταμείου, 160 εκατομμύρια ευρώ. Αυτά τα λεφτά θα διατεθούν σε προγράμματα στήριξης των εισοδημάτων και των μισθών, όπως αυτά τα οποία ήδη έχουμε ανακοινώσει, τα οποία, κατά τον πρώτο μήνα ήταν της τάξης των 240 εκατομμυρίων ευρώ. Άρα, θα μπορούμε να αντλήσουμε αυτά τα 160 εκατομμύρια προς αυτή την κατεύθυνση.
Αυτά είναι τα θετικά από την απόφαση του Eurogroup. Θετική εξέλιξη αποτελεί και η μερική αλλαγή των κανόνων που αφορούν τον υφιστάμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συγκεκριμένα το πολυετές πλαίσιο, ούτως ώστε λεφτά τα οποία ήδη έχουν κατανεμηθεί στα κράτη μέλη για συγκεκριμένα έργα, να διατεθούν όπως τα κράτη μέλη κρίνουν απαραίτητο, προς αντιμετώπιση της κρίσης της πανδημίας. Δεν είναι επιπλέον λεφτά, είναι τα δικά μας λεφτά. Απλώς μας επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τα διαχειριστούμε με διαφορετικό τρόπο..
Αυτά βεβαίως δεν μας σώζουν ούτε σε ότι αφορά τη ρευστότητα γι’ αυτό πήραμε τα μέτρα μας και το ξέραμε ότι έτσι θα είναι. Πήραμε τα μέτρα μας, βγήκαμε στις αγορές δανειστήκαμε και θα ξαναδανειστούμε ;
Μάλιστα. Ερχόμαστε στα δύο πολύ αμφιλεγόμενα θέματα, για τα οποία είχε γίνει μεγάλη συζήτηση και είχε αναβληθεί και το Eurogroup πριν επέλθει συμφωνία. Το ποια θα είναι η εμπλοκή του ESM και πως θα κινητοποιούνταν αυτά τα 240 δισεκατομμύρια ευρώ. Η τελική συμφωνία προβλέπει ότι θα υπάρχει μια πιστωτική γραμμή στα κράτη μέλη για να χρησιμοποιήσουν μέχρι και ένα 2% του ΑΕΠ τους για θέματα υγείας και για ενίσχυση των συστημάτων υγείας τους. Από εκεί και πέρα, εάν θέλουν επιπλέον οικονομική βοήθεια τότε δεν φαίνεται να αλλάζει κάτι σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση, καθώς θα πρέπει να μπουν σε σκληρό μνημόνιο με μακροοικονομική επιτήρηση.
Μόνο για θέματα υγείας, όχι για τις επιπτώσεις από τον κορωνοϊό ;
Όχι, είναι για θέματα υγείας. Η διευκόλυνση που αφορά χαλαρούς όρους έχει σχέση με το σύστημα υγείας και έχει και ένα όριο μέχρι το 2% του ΑΕΠ της κάθε χώρας. Άρα υπάρχει και μια ευχέρεια, αν χρειαστεί το σύστημα υγείας επιπλέον. Το άλλο το πολυσυζητημένο είναι το λεγόμενο Recovering Fund ή Ταμείο Ανάκαμψης, στο οποίο γινόταν και όλη η συζήτηση για την πιθανότητα έκδοσης ευρωομολόγου, κάτι το οποίο δεν γινόταν αποδεκτό. Αυτή τη στιγμή το Eurogroup θα προτείνει στους αρχηγούς κρατών μελών, όπως εξετάσουν το θέμα της δημιουργίας ενός ταμείου ανάκαμψης, το οποίο κρίνουμε αναγκαίο. Υπάρχουν ωστόσο διαφωνίες μεταξύ των κρατών μελών για το τι μορφή χρηματοδότησης θα έχει αυτό. Αν είναι μέσω, ας πούμε, αλλαγής του πολυετούς πλαισίου ή αν θα μπορεί να εκδώσει ομόλογα. Δεν γίνεται αναφορά στη λέξη ομόλογο. Τα κράτη μέλη, τα οποία υποστηρίζουν το ομόλογο, θεωρούν ότι το παραθυράκι μένει ανοικτό, άρα σε βάθος χρόνου, θα μπορεί να εξεταστεί αυτό το ζήτημα. Τα κράτη τα οποία αντιδρούν στο ομόλογο θεωρούν ότι δεν υπάρχει παραθυράκι. Αυτή είναι η απόφαση του Eurogroup. Θεωρώ ότι είναι ικανοποιητική υπό τις περιστάσεις.
Είναι λέτε πολύ προχωρημένο το αίτημα για ευρωομόλογο αλλά θα μπορούσε να γίνει κάποιο μικρό βήμα μέσω αυτού του ταμείου ανάκαμψης;
Το ευρωομόλογο εάν γίνει και εάν συμφωνηθεί σε βάθος χρόνου, θα είναι για να χρηματοδοτήσει αυτό το ταμείο που θα αφορά δανεισμό πάλι των κρατών μελών, ούτως ώστε να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν κονδύλια για την ανάκαμψη. Αυτό που έχουμε αυτή τη στιγμή, είναι μια ευελιξία 70 εκατομμυρίων για να αλλάξουμε τη δική μας κατανομή από το πολυετές πλαίσιο. Πρόκειται για τα ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία λαμβάνουμε. Από αυτά μπορούμε να διαχειριστούμε με διαφορετικό τρόπο, 70 εκατομμύρια ούτως ώστε να αντιμετωπίσουμε την κρίση. 400 εκατομμύρια περίπου υπό μορφή κειμένων δανείων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα θα διοχετευτούν στις επιχειρήσεις και 160 εκατομμύρια θα χρησιμοποιηθούν για να χρηματοδοτηθούν προγράμματα όπως αυτά της κας Ζέτας Αιμιλιανίδου. Θα έχουμε επίσης την ευχέρεια να λάβουμε χρηματοδότηση από τον ESM, αν χρειαστεί, για ενίσχυση του συστήματος υγείας.
Συμπέρασμα: Ο καθένας θα πρέπει να τραβήξει το Γολγοθά του και πρέπει να αντιμετωπίσει να σταθεί στα πόδια του μόνος του, με στήριξη. Αυτή είναι η αλληλεγγύη με τον τρόπο που μας έχετε περιγράψει.
Είναι σημαντική αυτή η αλληλεγγύη. Εγώ θεωρώ ότι είναι ικανοποιητική υπό τις περιστάσεις. Όλοι μας θα θέλαμε και θα προσδοκούσαμε να είναι κάτι το πολύ πιο σημαντικό, αλλά από την αρχή νομίζω, όλοι ξέραμε, ότι θα πρέπει κατά κύριο λόγο να βασιστούμε στις δικές μας δυνάμεις.
Που σημαίνει στη συνέχεια κ. Υπουργέ θα πρέπει να δανειστούμε και στρέφεστε στον εσωτερικό δανεισμό πλέον;
Οι χρηματοδοτικές ανάγκες του κράτους σίγουρα αλλάζουν. Οι χρηματοδοτικές ανάγκες του κράτους καλύπτονται είτε από τα αποθέματα ρευστότητας, το οποίο έχουμε διασφαλίσει, με την έξοδο στις αγορές τον Ιανουάριο, με τον εξωτερικό δανεισμό και με άλλα μέσα, τα οποία βλέπουμε στην πορεία. Εμάς, η πολιτική μας, αποδεικνύεται απολύτως ορθή. Δεν μπορούμε να πάρουμε ρίσκο, να μείνουμε χωρίς ρευστότητα αυτή τη δύσκολη περίοδο, εν αναμονή των όποιων άλλων εξελίξεων.
Αυτή τη στιγμή επικρατεί μια μεγάλη αστάθεια στις αγορές και μεγάλος βαθμός αβεβαιότητας. Όταν έρχεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σου λέει ότι η ύφεση θα μπορεί να είναι είτε 5, είτε 10%, αντιλαμβάνεστε τι επίπτωση έχει αυτό στις αγορές. Άρα, θεωρώ ότι ορθά βγήκαμε στις αγορές και θα συνεχίσουμε με αυτή τη σοβαρότητα να προσπαθούμε να διασφαλίσουμε, στα πλαίσια του εφικτού, τις χρηματοδοτικές μας ανάγκες, γιατί το ρίσκο να μην δράσουμε άμεσα είναι πολύ μεγαλύτερο από το όποιο όφελος που ενδεχομένως να υπάρχει στο μέλλον.
Δεν σας αμφισβήτησε κανείς. Νομίζω είχατε τη στήριξη όλου του πολιτικού κόσμου με αυτό που κάνατε το δανεισμό από το εξωτερικό που σπεύσατε δηλαδή και υπάρχει και πολύ ρευστότητα στο εσωτερικό που μπορεί να αξιοποιηθεί.
Τα θέματα της ρευστότητας, τα μελετάμε. Είναι και θέματα, τα οποία επηρεάζουν τη χρηματοπιστωτική κατάσταση και τη σταθερότητα αλλά κάνουμε τις κινήσεις μας. Αυτές οι κινήσεις δεν πρέπει να προαναγγέλλονται.
Ό,τι κάνει το κράτος το κάνει για να καλύψει τη λειτουργία της πολιτείας, του μηχανισμού, να δώσει επιδόματα, να καλύψει τα κενά που μπορεί να προκύψουν στους προϋπολογισμούς για τον τομέα της υγείας, και μένει το μεγάλο ερώτημα τι θα κάνουν οι ιδιώτες, τι θα κάνουν οι επιχειρήσεις μόλις τελειώσει αυτή η κρίση;
Τα προγράμματα, τα οποία έχουμε ήδη εξαγγείλει, που αφορούν την επιδότηση της εργασίας αποτελούν στήριξη, τόσο στους εργαζομένους όσο και στις επιχειρήσεις. Δηλαδή, η κάλυψη ενός μεγάλου μέρους του μισθολογίου που αφορά ένα μεγάλο μέρος των λειτουργικών εξόδων μιας επιχείρησης για το διάστημα των μειωμένων εσόδων ή της μη δραστηριοποίησής τους, συνιστά στήριξη στις επιχειρήσεις. Από εκεί και πέρα, θέλουμε να δώσουμε και το εργαλείο που έδωσαν πάρα πολλές χώρες στις επιχειρήσεις τους, αυτό του φθηνού δανεισμού, εκμεταλλευόμενοι και το πλαίσιο της ΕΕ που επιτρέπει την κρατική στήριξη στις επιχειρήσεις μέσω δανεισμού τραπεζικού τομέα. Από την όλη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα περισσότερα κονδύλια, τα 200 δις δηλαδή, αφορούν τέτοια προγράμματα. Θα είμαστε η μόνη χώρα που δεν θα τα εκμεταλλευτούμε;
Θα είμαστε τελικώς ή διαμορφώνεται μια πλειοψηφία για να περάσει αυτό το νομοσχέδιο;
Προσδοκώ ότι δεν θα είμαστε. Επί τη ευκαιρία θα ήθελα να ευχαριστήσω τα πολιτικά κόμματα, τα οποία έστειλαν τις όποιες απόψεις τους. Θα τις λάβουμε πολύ σοβαρά υπόψη. Δεν νομίζω ότι θα αφήσουμε αυτό το εργαλείο να πάει χαμένο από τη στιγμή που όλες οι χώρες το χρησιμοποιούν.
Να δανείσουν οι τράπεζες μας με κρατικές εγγυήσεις; Αυτή είναι η φιλοσοφία; Το κράτος να εγγυηθεί δάνεια που θα δώσουν οι τράπεζες 70% η εγγύηση προέβλεπε;
Αυτή τη στιγμή ναι. Υπάρχει ρευστότητα στον τραπεζικό τομέα. Το πρόγραμμα λέει ότι αυτή η ρευστότητα στον τραπεζικό τομέα πρέπει να χρησιμοποιηθεί την ώρα της κρίσης για να στηρίξετε τις επιχειρήσεις. Δεν θα χρησιμοποιούνταν την ώρα της κρίσης, πρώτο γιατί απαγορευόταν από τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς να δοθούν εγγυήσεις και δεύτερο γιατί το ρίσκο αυτή τη στιγμή είναι πολύ μεγάλο.
Έρχεται όμως το κράτος και λέει κάτι πολύ απλά: κύριε μικρομεσαίε θα πάρεις δάνειο; Δίνω αυτό το εργαλείο με το οποίο, πρώτα από όλα σου εγγυούμαι ένα πολύ χαμηλό επιτόκιο 0,75-1,5% για να περάσεις αυτή την περίοδο. Προνοείται δανειοδότηση από τρία μέχρι έξι χρόνια και μετά υπολογίζω ότι θα τα καταφέρεις, γιατί θα ανακάμψει η οικονομία, να αποπληρώσεις αυτό το δάνειο, το οποίο θα σου επιτρέψει να μείνεις ζωντανός πέραν της κρατικής στήριξης που λαμβάνεις, από τα σχέδια τα οποία έχουμε εξαγγείλει. Αλλά, εάν δεν τα καταφέρεις, τότε έρχεται το κράτος και λέει «αφού δεν τα κατάφερες δεν θα σε αφήσω να χρεοκοπήσεις αλλά θα καλύψω το 70% της ζημιάς». Έρχεται και η τράπεζα να καλύψει το 30% της ζημιάς.
Άρα αυτό που έχουμε προτείνει είναι 2 δις κρατική εγγύηση. Είναι και 600 εκατ. τραπεζική εγγύηση στον επιχειρηματία, στο μικρομεσαίο, στον αυτοεργαζόμενο. Χρησιμοποιούμε τα δημοσιονομικά αποθέματα στο έπακρο όπως και τη ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος.
Δεν είναι λεφτά προς τις τράπεζες, θέλω να το ξεκαθαρίσουμε, είναι ρευστότητα της τράπεζας, λεφτά των τραπεζών που θα τα δανείσουν αλλά με εγγύηση του κράτους.
Με εγγύηση του κράτους προς τον επιχειρηματία. Χθες έχουμε ενημερωθεί στο Eurogroup ότι σε επίπεδο ΕΕ αυτά τα σχέδια έχουν φθάσει το 16% του ΑΕΠ, σε αντίθεση με τα σχέδια δημοσιονομικού περιεχομένου που έχουν αυτή τη στιγμή φθάσει στο 3% του ΑΕΠ. Εμείς, τον πρώτου μήνα εξαγγείλαμε σχέδιο δημοσιονομικού περιεχομένου 2,4% του ΑΕΠ, όταν σε ευρωπαϊκό επίπεδο ήταν 1% το ΑΕΠ. Τώρα το επεκτείνουμε με πολύ μεγαλύτερη δημοσιονομική επίπτωση και προτείνουμε και ένα 10% του ΑΕΠ, που είναι χαμηλότερο αυτή τη στιγμή από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ούτως ώστε να χρησιμοποιείται και αυτό το εργαλείο.
Γιατί υπάρχει σκεπτικισμός από τα κόμματα και ποιες είναι οι εισηγήσεις τους; Ανησυχούν ότι οι τράπεζες δεν θα δώσουν εκεί που πρέπει στις εταιρείες που θα τα έχουν ανάγκη αλλά μπορεί να τα πάρουν μεγαλοκαρχαρίες και να κάνουν αναδιάρθρωση των δανείων τους μέσω αυτής της φθηνής δανειοδότησης, να πληρώσουν χρωστούμενα κτλ; Υπάρχει ένας μηχανισμός που μπορεί να ελέγξει όλη αυτή την ιστορία, τη δανειοδότηση για να γίνει με το σωστό τρόπο;
Πρώτα από όλα να πω ότι οι μεγάλες εταιρείες είναι οι καλύτεροι πελάτες των τραπεζών. Οι καλύτεροι πελάτες των τραπεζών θα καταφέρουν με τον άλφα ή το βήτα τρόπο να πάρουν μία δανειοδότηση. Αυτοί που ενδεχομένως να μην τα καταφέρουν είναι οι μικροί και είναι αυτούς τους οποίους ως επί τω πλείστω εγγυούμαστε. Έχω δεχθεί εισηγήσεις κομμάτων να μπουν συγκεκριμένα όρια όσον αφορά τους πολύ μικρούς, όσον αφορά τους μεσαίους και όσον αφορά τους μεγάλους. Την τελευταία φορά που συζητήσαμε με τα κόμματα στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής είπαμε να βάλουμε 350 εκ. για τους πολύ μικρούς και τους αυτοεργοδοτούμενους, ακόμα 1 δις 200-300,000 για τους μεσαίους και 200 εκ. μόνο για τις μεγάλες τις επιχειρήσεις. Ναι, με συναινετικό τρόπο προσπαθούμε να διασφαλίσουμε και τις ανησυχίες των τραπεζών. Από εκεί και πέραν δεν μπορεί η Κυβέρνηση να γίνει τραπεζικός τομέας για να δίνει εκείνος δάνεια. Σε καμία χώρα του κόσμου δεν έγινε αυτό το πράγμα και ούτε θα είχα περισσότερη εμπιστοσύνη στην Κυβέρνηση και στους πολιτικούς να δίνουν δάνεια αντί στο τραπεζικό σύστημα που ξέρει και τους πελάτες τους.
Να μπει εποπτικός μηχανισμός, και έγιναν εισηγήσεις ποιοι να συμμετέχουν, ακούσαμε τις προηγούμενες μέρες.
Αυτό είναι κάτι σημαντικό. Το θέμα του εποπτικού μηχανισμού είμαστε διατεθειμένοι να το επανεξετάσουμε και να το δούμε σε συνεργασία με τα κόμματα. Έχουμε προτείνει κυρίως εποπτικούς μηχανισμούς. Στην Επιτροπή Οικονομικών λέχθηκαν δύο-τρεις άλλες ιδέες, αλλά θα τα δούμε.
Ακούσαμε ιδέες και στο δημόσιο διάλογο ανάλογα με τον τζίρο της εταιρείας να είναι το δάνειο για να μην αυθαιρετούν οι τράπεζες.
Ναι, είναι έτσι τα πράγματα. Επιτρέπεται η δανειοδότηση μέχρι 25% του τζίρου ή δύο φορές το εργατικό κόστος και το μισθολόγιο. Αυτό είναι με βάση τις υποδείξεις του ευρωπαϊκού πλαισίου.
Υπάρχουν τρόποι για να μπουν αντικειμενικά κριτήρια;
Πιστεύω ότι έχουν μπει αντικειμενικά κριτήρια. Πρέπει όμως να βρούμε τρόπους για να κάνουμε το σχέδιο εφαρμόσιμο. Να μην βάλουμε τόσα πολλά κριτήρια σε σημείο που ουδείς να μπορεί να το εκμεταλλευτεί.
Υπάρχει πρόνοια στο νομοσχέδιο για να μπορεί να αλλάξει αυτό το ποσοστό της κρατικής εγγύησης και να γίνει από 70, 80 ή 90 με ένα διάταγμα;
Αυτό έχουμε πει. Καθορίζεται μέσω του διατάγματος το οποίο εκδίδει ο Υπουργός Οικονομικών, για να έχουμε μια ευελιξία ανάλογα με τις συνθήκες. Αν θέλουν να το βάλουμε στη νομοθεσία, να το εντάξουμε.
Δεν είναι δεδομένο ότι θα έχουν 30% οι τράπεζες για να έχουν και αυτές ρίσκο; Μπορεί δηλαδή να πάει και 99% η κρατική εγγύηση;
Πρέπει να πούμε ότι στις πλείστες χώρες η τραπεζική εγγύηση είναι μικρότερη από το 30%. Είναι είτε 10 είτε 20%. Εμείς θεωρήσαμε ότι ο τραπεζικός τομέας πρέπει να αναλάβει ένα αυξημένο ρίσκο στην Κύπρο. Διότι και η κοινωνία έχει στηρίξει τον τραπεζικό τομέα, είναι οι συνθήκες τέτοιες και προτείνουμε το 70 με 30. Προτείνεται και ένας μηχανισμός αλλαγής αυτού του ποσοστού, αν και εφόσον θεωρηθεί χρήσιμο. Είμαστε έτοιμοι να το επανεξετάσουμε.
Τώρα πού βρισκόμαστε; Γίνονται συζητήσεις και δεν ξέρετε πότε πάει στη Βουλή; Σας έχουν πει πότε θα είναι έτοιμο;
Όλοι έχουμε συμφωνήσει μαζί με τα κόμματα ότι θα πρέπει να υπάρξει μία αναβολή. Δεν έχει νομίζω καθοριστεί άλλη συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών. Θα συνεννοηθούμε με τα κόμματα πότε θα γίνει αυτό. Ειχαμε και τα Eurogroup.
Η λογική που λέει ότι θα δώσουν δάνεια τώρα οι τράπεζες γιατί έχουν αυτή την ευχέρεια να δώσουν και μετά βλέπουμε με τα εγγυημένα; Πώς την ακούτε;
Να δώσουν, είπα εγώ να μην δώσουν; Αυτό που δεν αντιλαμβάνομαι είναι το εξής: Συζητάμε για τη συνεισφορά που πρέπει να έχει και ο τραπεζικός τομέας υπό συγκεκριμένους όρους. Όταν ερχόμαστε να βάλουμε αυτούς τους συγκεκριμένους όρους δηλαδή τα χαμηλά επιτόκια ότι θα αναλαμβάνει ρίσκο, ότι θα εγγυούμαι εγώ την επιχείρηση απευθείας, λέμε όχι; Εγώ δεν λέω, να χρησιμοποιήσουν τη ρευστότητα όσο καλύτερα μπορούν, αλλά δεν θα είναι με τόσο ευνοϊκούς όρους προς τον επιχειρηματία, προς το μικρό επιχειρηματία, ιδιαίτερα. Δεν υπάρχει αμφιβολία. Πώς θα αντικατασταθεί η εγγύηση του κράτους και της τράπεζας; Θα έρθει η τράπεζα μόνη της να εγγυηθεί; 100% εγγύηση από την τράπεζα;
Μου στέλνουν μήνυμα όλοι οι επιχειρηματίες ότι θα είναι βλάκας κάποιος να μην ενδιαφερθεί να δανειστεί με τέτοιο πρόγραμμα δεν έχει να χάσει τίποτα κάποιος.
Όχι έχει να χάσει κάτι. Δεν θα είναι άνευ όρων. Αν δεν πληρώνω τότε ενεργοποιείται η εγγύηση. Θα γίνεται αξιολόγηση. Αν μπορείς να πληρώσεις καλώς. Αν δεν μπορείς να πληρώσεις, τότε ενεργοποιείται η εγγύηση. Σε κάθε περίπτωση το πρόγραμμα αποτελεί μία κρατική στήριξη προς όφελος του επιχειρηματία. Ο επιχειρηματίας θα πρέπει να έχει επηρεαστεί από την κρίση για να πάρει αυτό το δάνειο. Αυτός που έχει επηρεαστεί από την κρίση και μόνο από την κρίση είναι αυτός που αναμένεται ότι θα ανακάμψει και μετά. Άρα το δημοσιονομικό αντίκτυπο δεν θα είναι αυτής της τάξης. Θα είναι πολύ πολύ λιγότερο.
Οι απαντήσεις του κ. Πετρίδη στις ερωτήσεις που υποβλήθηκαν έχουν ως ακολούθως:
Πως σχολιάζεται τις χθεσινές αποφάσεις που έλαβε το Eurogroup; Είστε ικανοποιημένος;
Πρέπει να πούμε πρώτα απ’ όλα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι μια ομοσπονδία. Δεν είναι μια ομοσπονδία ή μια πολιτική ένωση, η οποία να έχει αυτά τα εργαλεία, τα οποία ενδεχομένως αναμένουν και θεωρούν δεδομένα, εκατομμύρια ευρωπαίοι πολίτες. Για παράδειγμα αν ήταν ομοσπονδία θα υπήρχε μια κοινή φορολογία για να έχει ένα δικό της προϋπολογισμό η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτως ώστε να μπορεί να παρεμβαίνει επιδοτώντας κράτη μέλη. Αυτό το εργαλείο, το οποίο θα μπορούσε να εκδίδει ομόλογα, δεν υπάρχει.
Άρα υπό τις περιστάσεις και το χαρακτήρα που έχει αυτό το οικοδόμημα που λέμε Ευρωπαϊκή Ένωση, πιστεύω ότι υπήρξε χθες, μια ικανοποιητική εξέλιξη στο Eurogroup. Ωστόσο, όλοι πρέπει να ξέρουμε το μέτρο στο οποίο είναι δυνατό να βοηθήσει συμπληρωματικά η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τι έχει επιτευχθεί χθες; Πρώτο, συμφωνήθηκε ότι θα υπάρχει μια ευελιξία στους κανόνες τους δημοσιονομικούς, οι οποίοι ήταν αρκετά αυστηροί και επέβαλλαν να υπάρχουν δημοσιονομικά πλεονάσματα και ρυθμοί ανάπτυξης. Έχει γίνει χαλάρωση ήδη, η οποία έχει εξαγγελθεί. Επίσης, σ’ αυτό το πλαίσιο επικυρώθηκε και από το Eurogroup η απόφαση για το πλαίσιο ευελιξίας των κρατικών εγγυήσεων ούτως ώστε να επιτραπεί να δοθούν κρατικές εγγυήσεις υπό μορφή δανεισμού σε επιχειρήσεις, όπως είναι αυτό το νομοσχέδιο το οποίο προσπαθούμε να προωθήσουμε. Το δεύτερο, το οποίο είναι ικανοποιητικό είναι η απόφαση, μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, να δοθούν 200 δισεκατομμύρια ευρώ σε δανειοδότηση επιχειρήσεων με συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και Τραπεζών στα κράτη μέλη. Απλώς, για να ξέρουμε, τα κράτη μέλη βάζουν εγγυήσεις. Η Κύπρος έχει βάλει 50 εκατομμύρια εγγυήσεις, ούτως ώστε να μπορέσουμε να αντλήσουμε από αυτό το σχέδιο μέχρι και 400 εκατομμύρια ευρώ περίπου, για να διοχετευτούν ως δανεισμός με εγγυήσεις στις επιχειρήσεις.
Μέσω τραπεζών αυτό; Πάντα μέσω τραπεζών;
Μάλιστα. Το τρίτο που κατ’ εμένα είναι το πιο σημαντικό είναι το Ταμείο SURE. Μέσω του Ταμείου SURE, αυτή τη στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προβεί σε δανεισμό ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πως προβαίνει όμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε δανεισμό από τι στιγμή που δεν είναι Ομοσπονδία; Τα κράτη μέλη προσφέρουν εγγυήσεις. Η Κύπρος έχει βάλει 38 εκατομμύρια εγγυήσεις ούτως ώστε να μπορεί να αντλήσει μέσω αυτού του ταμείου, 160 εκατομμύρια ευρώ. Αυτά τα λεφτά θα διατεθούν σε προγράμματα στήριξης των εισοδημάτων και των μισθών, όπως αυτά τα οποία ήδη έχουμε ανακοινώσει, τα οποία, κατά τον πρώτο μήνα ήταν της τάξης των 240 εκατομμυρίων ευρώ. Άρα, θα μπορούμε να αντλήσουμε αυτά τα 160 εκατομμύρια προς αυτή την κατεύθυνση.
Αυτά είναι τα θετικά από την απόφαση του Eurogroup. Θετική εξέλιξη αποτελεί και η μερική αλλαγή των κανόνων που αφορούν τον υφιστάμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συγκεκριμένα το πολυετές πλαίσιο, ούτως ώστε λεφτά τα οποία ήδη έχουν κατανεμηθεί στα κράτη μέλη για συγκεκριμένα έργα, να διατεθούν όπως τα κράτη μέλη κρίνουν απαραίτητο, προς αντιμετώπιση της κρίσης της πανδημίας. Δεν είναι επιπλέον λεφτά, είναι τα δικά μας λεφτά. Απλώς μας επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τα διαχειριστούμε με διαφορετικό τρόπο..
Αυτά βεβαίως δεν μας σώζουν ούτε σε ότι αφορά τη ρευστότητα γι’ αυτό πήραμε τα μέτρα μας και το ξέραμε ότι έτσι θα είναι. Πήραμε τα μέτρα μας, βγήκαμε στις αγορές δανειστήκαμε και θα ξαναδανειστούμε ;
Μάλιστα. Ερχόμαστε στα δύο πολύ αμφιλεγόμενα θέματα, για τα οποία είχε γίνει μεγάλη συζήτηση και είχε αναβληθεί και το Eurogroup πριν επέλθει συμφωνία. Το ποια θα είναι η εμπλοκή του ESM και πως θα κινητοποιούνταν αυτά τα 240 δισεκατομμύρια ευρώ. Η τελική συμφωνία προβλέπει ότι θα υπάρχει μια πιστωτική γραμμή στα κράτη μέλη για να χρησιμοποιήσουν μέχρι και ένα 2% του ΑΕΠ τους για θέματα υγείας και για ενίσχυση των συστημάτων υγείας τους. Από εκεί και πέρα, εάν θέλουν επιπλέον οικονομική βοήθεια τότε δεν φαίνεται να αλλάζει κάτι σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση, καθώς θα πρέπει να μπουν σε σκληρό μνημόνιο με μακροοικονομική επιτήρηση.
Μόνο για θέματα υγείας, όχι για τις επιπτώσεις από τον κορωνοϊό ;
Όχι, είναι για θέματα υγείας. Η διευκόλυνση που αφορά χαλαρούς όρους έχει σχέση με το σύστημα υγείας και έχει και ένα όριο μέχρι το 2% του ΑΕΠ της κάθε χώρας. Άρα υπάρχει και μια ευχέρεια, αν χρειαστεί το σύστημα υγείας επιπλέον. Το άλλο το πολυσυζητημένο είναι το λεγόμενο Recovering Fund ή Ταμείο Ανάκαμψης, στο οποίο γινόταν και όλη η συζήτηση για την πιθανότητα έκδοσης ευρωομολόγου, κάτι το οποίο δεν γινόταν αποδεκτό. Αυτή τη στιγμή το Eurogroup θα προτείνει στους αρχηγούς κρατών μελών, όπως εξετάσουν το θέμα της δημιουργίας ενός ταμείου ανάκαμψης, το οποίο κρίνουμε αναγκαίο. Υπάρχουν ωστόσο διαφωνίες μεταξύ των κρατών μελών για το τι μορφή χρηματοδότησης θα έχει αυτό. Αν είναι μέσω, ας πούμε, αλλαγής του πολυετούς πλαισίου ή αν θα μπορεί να εκδώσει ομόλογα. Δεν γίνεται αναφορά στη λέξη ομόλογο. Τα κράτη μέλη, τα οποία υποστηρίζουν το ομόλογο, θεωρούν ότι το παραθυράκι μένει ανοικτό, άρα σε βάθος χρόνου, θα μπορεί να εξεταστεί αυτό το ζήτημα. Τα κράτη τα οποία αντιδρούν στο ομόλογο θεωρούν ότι δεν υπάρχει παραθυράκι. Αυτή είναι η απόφαση του Eurogroup. Θεωρώ ότι είναι ικανοποιητική υπό τις περιστάσεις.
Είναι λέτε πολύ προχωρημένο το αίτημα για ευρωομόλογο αλλά θα μπορούσε να γίνει κάποιο μικρό βήμα μέσω αυτού του ταμείου ανάκαμψης;
Το ευρωομόλογο εάν γίνει και εάν συμφωνηθεί σε βάθος χρόνου, θα είναι για να χρηματοδοτήσει αυτό το ταμείο που θα αφορά δανεισμό πάλι των κρατών μελών, ούτως ώστε να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν κονδύλια για την ανάκαμψη. Αυτό που έχουμε αυτή τη στιγμή, είναι μια ευελιξία 70 εκατομμυρίων για να αλλάξουμε τη δική μας κατανομή από το πολυετές πλαίσιο. Πρόκειται για τα ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία λαμβάνουμε. Από αυτά μπορούμε να διαχειριστούμε με διαφορετικό τρόπο, 70 εκατομμύρια ούτως ώστε να αντιμετωπίσουμε την κρίση. 400 εκατομμύρια περίπου υπό μορφή κειμένων δανείων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα θα διοχετευτούν στις επιχειρήσεις και 160 εκατομμύρια θα χρησιμοποιηθούν για να χρηματοδοτηθούν προγράμματα όπως αυτά της κας Ζέτας Αιμιλιανίδου. Θα έχουμε επίσης την ευχέρεια να λάβουμε χρηματοδότηση από τον ESM, αν χρειαστεί, για ενίσχυση του συστήματος υγείας.
Συμπέρασμα: Ο καθένας θα πρέπει να τραβήξει το Γολγοθά του και πρέπει να αντιμετωπίσει να σταθεί στα πόδια του μόνος του, με στήριξη. Αυτή είναι η αλληλεγγύη με τον τρόπο που μας έχετε περιγράψει.
Είναι σημαντική αυτή η αλληλεγγύη. Εγώ θεωρώ ότι είναι ικανοποιητική υπό τις περιστάσεις. Όλοι μας θα θέλαμε και θα προσδοκούσαμε να είναι κάτι το πολύ πιο σημαντικό, αλλά από την αρχή νομίζω, όλοι ξέραμε, ότι θα πρέπει κατά κύριο λόγο να βασιστούμε στις δικές μας δυνάμεις.
Που σημαίνει στη συνέχεια κ. Υπουργέ θα πρέπει να δανειστούμε και στρέφεστε στον εσωτερικό δανεισμό πλέον;
Οι χρηματοδοτικές ανάγκες του κράτους σίγουρα αλλάζουν. Οι χρηματοδοτικές ανάγκες του κράτους καλύπτονται είτε από τα αποθέματα ρευστότητας, το οποίο έχουμε διασφαλίσει, με την έξοδο στις αγορές τον Ιανουάριο, με τον εξωτερικό δανεισμό και με άλλα μέσα, τα οποία βλέπουμε στην πορεία. Εμάς, η πολιτική μας, αποδεικνύεται απολύτως ορθή. Δεν μπορούμε να πάρουμε ρίσκο, να μείνουμε χωρίς ρευστότητα αυτή τη δύσκολη περίοδο, εν αναμονή των όποιων άλλων εξελίξεων.
Αυτή τη στιγμή επικρατεί μια μεγάλη αστάθεια στις αγορές και μεγάλος βαθμός αβεβαιότητας. Όταν έρχεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σου λέει ότι η ύφεση θα μπορεί να είναι είτε 5, είτε 10%, αντιλαμβάνεστε τι επίπτωση έχει αυτό στις αγορές. Άρα, θεωρώ ότι ορθά βγήκαμε στις αγορές και θα συνεχίσουμε με αυτή τη σοβαρότητα να προσπαθούμε να διασφαλίσουμε, στα πλαίσια του εφικτού, τις χρηματοδοτικές μας ανάγκες, γιατί το ρίσκο να μην δράσουμε άμεσα είναι πολύ μεγαλύτερο από το όποιο όφελος που ενδεχομένως να υπάρχει στο μέλλον.
Δεν σας αμφισβήτησε κανείς. Νομίζω είχατε τη στήριξη όλου του πολιτικού κόσμου με αυτό που κάνατε το δανεισμό από το εξωτερικό που σπεύσατε δηλαδή και υπάρχει και πολύ ρευστότητα στο εσωτερικό που μπορεί να αξιοποιηθεί.
Τα θέματα της ρευστότητας, τα μελετάμε. Είναι και θέματα, τα οποία επηρεάζουν τη χρηματοπιστωτική κατάσταση και τη σταθερότητα αλλά κάνουμε τις κινήσεις μας. Αυτές οι κινήσεις δεν πρέπει να προαναγγέλλονται.
Ό,τι κάνει το κράτος το κάνει για να καλύψει τη λειτουργία της πολιτείας, του μηχανισμού, να δώσει επιδόματα, να καλύψει τα κενά που μπορεί να προκύψουν στους προϋπολογισμούς για τον τομέα της υγείας, και μένει το μεγάλο ερώτημα τι θα κάνουν οι ιδιώτες, τι θα κάνουν οι επιχειρήσεις μόλις τελειώσει αυτή η κρίση;
Τα προγράμματα, τα οποία έχουμε ήδη εξαγγείλει, που αφορούν την επιδότηση της εργασίας αποτελούν στήριξη, τόσο στους εργαζομένους όσο και στις επιχειρήσεις. Δηλαδή, η κάλυψη ενός μεγάλου μέρους του μισθολογίου που αφορά ένα μεγάλο μέρος των λειτουργικών εξόδων μιας επιχείρησης για το διάστημα των μειωμένων εσόδων ή της μη δραστηριοποίησής τους, συνιστά στήριξη στις επιχειρήσεις. Από εκεί και πέρα, θέλουμε να δώσουμε και το εργαλείο που έδωσαν πάρα πολλές χώρες στις επιχειρήσεις τους, αυτό του φθηνού δανεισμού, εκμεταλλευόμενοι και το πλαίσιο της ΕΕ που επιτρέπει την κρατική στήριξη στις επιχειρήσεις μέσω δανεισμού τραπεζικού τομέα. Από την όλη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα περισσότερα κονδύλια, τα 200 δις δηλαδή, αφορούν τέτοια προγράμματα. Θα είμαστε η μόνη χώρα που δεν θα τα εκμεταλλευτούμε;
Θα είμαστε τελικώς ή διαμορφώνεται μια πλειοψηφία για να περάσει αυτό το νομοσχέδιο;
Προσδοκώ ότι δεν θα είμαστε. Επί τη ευκαιρία θα ήθελα να ευχαριστήσω τα πολιτικά κόμματα, τα οποία έστειλαν τις όποιες απόψεις τους. Θα τις λάβουμε πολύ σοβαρά υπόψη. Δεν νομίζω ότι θα αφήσουμε αυτό το εργαλείο να πάει χαμένο από τη στιγμή που όλες οι χώρες το χρησιμοποιούν.
Να δανείσουν οι τράπεζες μας με κρατικές εγγυήσεις; Αυτή είναι η φιλοσοφία; Το κράτος να εγγυηθεί δάνεια που θα δώσουν οι τράπεζες 70% η εγγύηση προέβλεπε;
Αυτή τη στιγμή ναι. Υπάρχει ρευστότητα στον τραπεζικό τομέα. Το πρόγραμμα λέει ότι αυτή η ρευστότητα στον τραπεζικό τομέα πρέπει να χρησιμοποιηθεί την ώρα της κρίσης για να στηρίξετε τις επιχειρήσεις. Δεν θα χρησιμοποιούνταν την ώρα της κρίσης, πρώτο γιατί απαγορευόταν από τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς να δοθούν εγγυήσεις και δεύτερο γιατί το ρίσκο αυτή τη στιγμή είναι πολύ μεγάλο.
Έρχεται όμως το κράτος και λέει κάτι πολύ απλά: κύριε μικρομεσαίε θα πάρεις δάνειο; Δίνω αυτό το εργαλείο με το οποίο, πρώτα από όλα σου εγγυούμαι ένα πολύ χαμηλό επιτόκιο 0,75-1,5% για να περάσεις αυτή την περίοδο. Προνοείται δανειοδότηση από τρία μέχρι έξι χρόνια και μετά υπολογίζω ότι θα τα καταφέρεις, γιατί θα ανακάμψει η οικονομία, να αποπληρώσεις αυτό το δάνειο, το οποίο θα σου επιτρέψει να μείνεις ζωντανός πέραν της κρατικής στήριξης που λαμβάνεις, από τα σχέδια τα οποία έχουμε εξαγγείλει. Αλλά, εάν δεν τα καταφέρεις, τότε έρχεται το κράτος και λέει «αφού δεν τα κατάφερες δεν θα σε αφήσω να χρεοκοπήσεις αλλά θα καλύψω το 70% της ζημιάς». Έρχεται και η τράπεζα να καλύψει το 30% της ζημιάς.
Άρα αυτό που έχουμε προτείνει είναι 2 δις κρατική εγγύηση. Είναι και 600 εκατ. τραπεζική εγγύηση στον επιχειρηματία, στο μικρομεσαίο, στον αυτοεργαζόμενο. Χρησιμοποιούμε τα δημοσιονομικά αποθέματα στο έπακρο όπως και τη ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος.
Δεν είναι λεφτά προς τις τράπεζες, θέλω να το ξεκαθαρίσουμε, είναι ρευστότητα της τράπεζας, λεφτά των τραπεζών που θα τα δανείσουν αλλά με εγγύηση του κράτους.
Με εγγύηση του κράτους προς τον επιχειρηματία. Χθες έχουμε ενημερωθεί στο Eurogroup ότι σε επίπεδο ΕΕ αυτά τα σχέδια έχουν φθάσει το 16% του ΑΕΠ, σε αντίθεση με τα σχέδια δημοσιονομικού περιεχομένου που έχουν αυτή τη στιγμή φθάσει στο 3% του ΑΕΠ. Εμείς, τον πρώτου μήνα εξαγγείλαμε σχέδιο δημοσιονομικού περιεχομένου 2,4% του ΑΕΠ, όταν σε ευρωπαϊκό επίπεδο ήταν 1% το ΑΕΠ. Τώρα το επεκτείνουμε με πολύ μεγαλύτερη δημοσιονομική επίπτωση και προτείνουμε και ένα 10% του ΑΕΠ, που είναι χαμηλότερο αυτή τη στιγμή από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ούτως ώστε να χρησιμοποιείται και αυτό το εργαλείο.
Γιατί υπάρχει σκεπτικισμός από τα κόμματα και ποιες είναι οι εισηγήσεις τους; Ανησυχούν ότι οι τράπεζες δεν θα δώσουν εκεί που πρέπει στις εταιρείες που θα τα έχουν ανάγκη αλλά μπορεί να τα πάρουν μεγαλοκαρχαρίες και να κάνουν αναδιάρθρωση των δανείων τους μέσω αυτής της φθηνής δανειοδότησης, να πληρώσουν χρωστούμενα κτλ; Υπάρχει ένας μηχανισμός που μπορεί να ελέγξει όλη αυτή την ιστορία, τη δανειοδότηση για να γίνει με το σωστό τρόπο;
Πρώτα από όλα να πω ότι οι μεγάλες εταιρείες είναι οι καλύτεροι πελάτες των τραπεζών. Οι καλύτεροι πελάτες των τραπεζών θα καταφέρουν με τον άλφα ή το βήτα τρόπο να πάρουν μία δανειοδότηση. Αυτοί που ενδεχομένως να μην τα καταφέρουν είναι οι μικροί και είναι αυτούς τους οποίους ως επί τω πλείστω εγγυούμαστε. Έχω δεχθεί εισηγήσεις κομμάτων να μπουν συγκεκριμένα όρια όσον αφορά τους πολύ μικρούς, όσον αφορά τους μεσαίους και όσον αφορά τους μεγάλους. Την τελευταία φορά που συζητήσαμε με τα κόμματα στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής είπαμε να βάλουμε 350 εκ. για τους πολύ μικρούς και τους αυτοεργοδοτούμενους, ακόμα 1 δις 200-300,000 για τους μεσαίους και 200 εκ. μόνο για τις μεγάλες τις επιχειρήσεις. Ναι, με συναινετικό τρόπο προσπαθούμε να διασφαλίσουμε και τις ανησυχίες των τραπεζών. Από εκεί και πέραν δεν μπορεί η Κυβέρνηση να γίνει τραπεζικός τομέας για να δίνει εκείνος δάνεια. Σε καμία χώρα του κόσμου δεν έγινε αυτό το πράγμα και ούτε θα είχα περισσότερη εμπιστοσύνη στην Κυβέρνηση και στους πολιτικούς να δίνουν δάνεια αντί στο τραπεζικό σύστημα που ξέρει και τους πελάτες τους.
Να μπει εποπτικός μηχανισμός, και έγιναν εισηγήσεις ποιοι να συμμετέχουν, ακούσαμε τις προηγούμενες μέρες.
Αυτό είναι κάτι σημαντικό. Το θέμα του εποπτικού μηχανισμού είμαστε διατεθειμένοι να το επανεξετάσουμε και να το δούμε σε συνεργασία με τα κόμματα. Έχουμε προτείνει κυρίως εποπτικούς μηχανισμούς. Στην Επιτροπή Οικονομικών λέχθηκαν δύο-τρεις άλλες ιδέες, αλλά θα τα δούμε.
Ακούσαμε ιδέες και στο δημόσιο διάλογο ανάλογα με τον τζίρο της εταιρείας να είναι το δάνειο για να μην αυθαιρετούν οι τράπεζες.
Ναι, είναι έτσι τα πράγματα. Επιτρέπεται η δανειοδότηση μέχρι 25% του τζίρου ή δύο φορές το εργατικό κόστος και το μισθολόγιο. Αυτό είναι με βάση τις υποδείξεις του ευρωπαϊκού πλαισίου.
Υπάρχουν τρόποι για να μπουν αντικειμενικά κριτήρια;
Πιστεύω ότι έχουν μπει αντικειμενικά κριτήρια. Πρέπει όμως να βρούμε τρόπους για να κάνουμε το σχέδιο εφαρμόσιμο. Να μην βάλουμε τόσα πολλά κριτήρια σε σημείο που ουδείς να μπορεί να το εκμεταλλευτεί.
Υπάρχει πρόνοια στο νομοσχέδιο για να μπορεί να αλλάξει αυτό το ποσοστό της κρατικής εγγύησης και να γίνει από 70, 80 ή 90 με ένα διάταγμα;
Αυτό έχουμε πει. Καθορίζεται μέσω του διατάγματος το οποίο εκδίδει ο Υπουργός Οικονομικών, για να έχουμε μια ευελιξία ανάλογα με τις συνθήκες. Αν θέλουν να το βάλουμε στη νομοθεσία, να το εντάξουμε.
Δεν είναι δεδομένο ότι θα έχουν 30% οι τράπεζες για να έχουν και αυτές ρίσκο; Μπορεί δηλαδή να πάει και 99% η κρατική εγγύηση;
Πρέπει να πούμε ότι στις πλείστες χώρες η τραπεζική εγγύηση είναι μικρότερη από το 30%. Είναι είτε 10 είτε 20%. Εμείς θεωρήσαμε ότι ο τραπεζικός τομέας πρέπει να αναλάβει ένα αυξημένο ρίσκο στην Κύπρο. Διότι και η κοινωνία έχει στηρίξει τον τραπεζικό τομέα, είναι οι συνθήκες τέτοιες και προτείνουμε το 70 με 30. Προτείνεται και ένας μηχανισμός αλλαγής αυτού του ποσοστού, αν και εφόσον θεωρηθεί χρήσιμο. Είμαστε έτοιμοι να το επανεξετάσουμε.
Τώρα πού βρισκόμαστε; Γίνονται συζητήσεις και δεν ξέρετε πότε πάει στη Βουλή; Σας έχουν πει πότε θα είναι έτοιμο;
Όλοι έχουμε συμφωνήσει μαζί με τα κόμματα ότι θα πρέπει να υπάρξει μία αναβολή. Δεν έχει νομίζω καθοριστεί άλλη συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών. Θα συνεννοηθούμε με τα κόμματα πότε θα γίνει αυτό. Ειχαμε και τα Eurogroup.
Η λογική που λέει ότι θα δώσουν δάνεια τώρα οι τράπεζες γιατί έχουν αυτή την ευχέρεια να δώσουν και μετά βλέπουμε με τα εγγυημένα; Πώς την ακούτε;
Να δώσουν, είπα εγώ να μην δώσουν; Αυτό που δεν αντιλαμβάνομαι είναι το εξής: Συζητάμε για τη συνεισφορά που πρέπει να έχει και ο τραπεζικός τομέας υπό συγκεκριμένους όρους. Όταν ερχόμαστε να βάλουμε αυτούς τους συγκεκριμένους όρους δηλαδή τα χαμηλά επιτόκια ότι θα αναλαμβάνει ρίσκο, ότι θα εγγυούμαι εγώ την επιχείρηση απευθείας, λέμε όχι; Εγώ δεν λέω, να χρησιμοποιήσουν τη ρευστότητα όσο καλύτερα μπορούν, αλλά δεν θα είναι με τόσο ευνοϊκούς όρους προς τον επιχειρηματία, προς το μικρό επιχειρηματία, ιδιαίτερα. Δεν υπάρχει αμφιβολία. Πώς θα αντικατασταθεί η εγγύηση του κράτους και της τράπεζας; Θα έρθει η τράπεζα μόνη της να εγγυηθεί; 100% εγγύηση από την τράπεζα;
Μου στέλνουν μήνυμα όλοι οι επιχειρηματίες ότι θα είναι βλάκας κάποιος να μην ενδιαφερθεί να δανειστεί με τέτοιο πρόγραμμα δεν έχει να χάσει τίποτα κάποιος.
Όχι έχει να χάσει κάτι. Δεν θα είναι άνευ όρων. Αν δεν πληρώνω τότε ενεργοποιείται η εγγύηση. Θα γίνεται αξιολόγηση. Αν μπορείς να πληρώσεις καλώς. Αν δεν μπορείς να πληρώσεις, τότε ενεργοποιείται η εγγύηση. Σε κάθε περίπτωση το πρόγραμμα αποτελεί μία κρατική στήριξη προς όφελος του επιχειρηματία. Ο επιχειρηματίας θα πρέπει να έχει επηρεαστεί από την κρίση για να πάρει αυτό το δάνειο. Αυτός που έχει επηρεαστεί από την κρίση και μόνο από την κρίση είναι αυτός που αναμένεται ότι θα ανακάμψει και μετά. Άρα το δημοσιονομικό αντίκτυπο δεν θα είναι αυτής της τάξης. Θα είναι πολύ πολύ λιγότερο.