Είναι τελικά «ξέφραγο αμπέλι» οι παιχνιδότοποι στην Κύπρο;

Ποιος είναι ο αρμόδιος για παιχνιδότοπους και λούνα παρκ

Μπάτε σκύλοι αλέστε είναι οι παιδότοποι στη χώρα μας, αφού λειτουργούν χωρίς να υπάρχει σχετική νομοθεσία και υποχρεωτικές προδιαγραφές.

Αυτό προκύπτει και από τις σχετικές ερωτήσεις που απεύθυναν Βουλευτές του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ προς το Υπουργείο Εργασίας.

Συγκεκριμένα η  Βουλευτής του ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου κατέθεσε σχετικές ερωτήσεις προς την Υπουργό Εργασίας Ζέτα Αιμιλιανίδου, με τα εξής ερωτήματα: 1. Ποιες άδειες πρέπει να έχει ένας παιχνιδότοπος, για να λειτουργεί;

2. Κάθε πόσο πρέπει να ελέγχονται οι παιχνιδότοποι, για να διασφαλίζεται η σωματική ακεραιότητα και η ασφάλεια των παιδιών και των θαμώνων; Ποια μέτρα λαμβάνονται; Υπάρχουν κανονισμοί για τα θέματα ασφάλειας και υγείας;

3. Πόσοι παιχνιδότοποι λειτουργούν σήμερα, καθώς και πόσες επιθεωρήσεις έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα και από ποιους;

4. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ποιο είναι το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία παιχνιδότοπων; Χρειάζεται βελτίωση το νομοθετικό μας πλαίσιο;

5. Πραγματοποιούνται διαπιστεύσεις από τις διευθύνσεις των παιχνιδότοπων σε σχέση με την εκπαίδευση του προσωπικού; Ποιοι κάνουν τις αξιολογήσεις και κάθε πόσο;»

Κληθείς να απαντήσει η κα. Αιμιλιανίδου στα πιο πάνω ερωτήματα ανέφερε, ότι το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων δεν έχει οποιαδήποτε αρμοδιότητα για την αδειοδότηση των παιχνιδότοπων στην Κύπρο.  

Σημειώνεται ότι με βάση τους περί Δήμων και περί Κοινοτήτων Νόμους, προνοείται η έκδοση άδειας σε κάθε αιτητή χώρου αναψυχής που εμπίπτει ανάλογα με την περίπτωση στα δημοτικά ή στα κοινοτικά όρια.  Προϋπόθεση για την έκδοση της εν λόγω άδειας αποτελεί η εξασφάλιση πιστοποιητικών από τον Δημοτικό Μηχανικό (ή τον Διευθυντή του Τμήματος Δημοσίων Έργων), από τον Διευθυντή του Τμήματος Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών, από τον Διευθυντή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, καθώς και από την οικεία δημοτική υγειονομική υπηρεσία ή τον Προϊστάμενο των Υγειονομικών Υπηρεσιών. Επίσης, στις περιπτώσεις όπου ο αιτητής δεν είναι ο ιδιοκτήτης του υποστατικού, απαιτείται η συμφωνία μίσθωσης χρήσης του σχετικού χώρου/υποστατικού/οικοδομής.  Όπως αναφέρεται και στην εν θέματι νομοθεσία, η αρμόδια Δημοτική/Κοινοτική Αρχή οφείλει να διεξάγει σχετικές επιθεωρήσεις, στους παιχνιδότοπους αφού περιλαμβάνονται στους χώρους που αδειοδοτεί, ή να εξασφαλίζει τέτοιες υπηρεσίες επιθεωρήσεων.

Το Υπουργείο Εργασίας είναι υπεύθυνο μόνο για τους εργαζομένους

Τόνισε επίσης ότι το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας δεν έχει οποιαδήποτε αρμοδιότητα που αφορά τη λήψη μέτρων ασφάλειας ή τη συχνότητα ελέγχου των παιχνιδότοπων ώστε να διασφαλίζεται η σωματική ακεραιότητα και η ασφάλεια των παιδιών και των θαμώνων.  Δεν υπάρχει Νομοθεσία για τα θέματα δημόσιας ασφάλειας και δημόσιας υγείας που αφορά το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.  Η περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νομοθεσία περιλαμβάνει προδιαγραφές μόνο για εργαζόμενους.  Σημειώνεται επίσης ότι η νομοθεσία αυτή εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής της τα θέματα δημόσιας ασφάλειας και δημόσιας υγείας.

Το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας δεν τηρεί στατιστικά στοιχεία για τους παιχνιδότοπους στην Κύπρο. Την περίοδο 2009-2015 διεξήχθηκαν γύρω στις 40 επιθεωρήσεις ετησίως σε ιδιωτικούς χώρους αναψυχής στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Τμήματος για τη συμμόρφωση των εργοδοτών με τις πρόνοιες της περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νομοθεσίας.  Οι επιθεωρήσεις αυτές περιέλαβαν χώρους αναψυχής που ανήκαν σε ξενοδοχειακά συγκροτήματα, εστιατόρια ή σε συναφή υποστατικά.

Τι ισχύει σε άλλες χώρες με τα λούνα παρκ

Από τις πληροφορίες που κατέχει το Τμήμα, σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζεται ειδική εθνική νομοθεσία ή/και σχετικά ευρωπαϊκά πρότυπα για τις προδιαγραφές των εξοπλισμών αναψυχής.  Από σχετική έρευνα που διεξήγαγε το Τμήμα κατά το 2012, με εξαίρεση δύο κρατών μελών που έχουν ειδική νομοθεσία, στα υπόλοιπα κράτη μέλη οι αρμόδιες αρχές Επιθεώρησης Εργασίας δεν δύνανται να διεξάγουν επιθεωρήσεις για τα θέματα δημόσιας ασφάλειας και δημόσιας υγείας όπως είναι αυτά που αφορούν τα τρίτα πρόσωπα (μη-εργοδοτούμενα) στους παιχνιδότοπους.  Οι εξοπλισμοί αναψυχής κατατάσσονται σε δύο κύριες κατηγορίες:  απλοί εξοπλισμοί χαμηλής επικινδυνότητας και σύνθετοι εξοπλισμοί υψηλής επικινδυνότητας.  Παραδείγματα απλών εξοπλισμών αναψυχής είναι οι κούνιες και οι τραμπάλες, για την κατασκευή των οποίων μπορούν να αξιοποιούνται σχετικά Ευρωπαϊκά Πρότυπα.  Για τους εξοπλισμούς αναψυχής υψηλής επικινδυνότητας, όπως είναι π.χ. τα Roller-Coasters εφαρμόζεται σωρεία τεχνικών προτύπων, παράλληλα με απαιτήσεις για την επάρκεια των μηχανολογικών/ηλεκτρολογικών/δομικών-κατασκευαστικών στοιχείων του κάθε εξοπλισμού.  Στις απαιτήσεις αυτές περιλαμβάνεται, ανάλογα με τον εξοπλισμό, η διενέργεια μη-καταστροφικού ελέγχου για εντοπισμό τυχόν ελαττωμάτων σε συνιστούντα μέρη/κατασκευές του εξοπλισμού σύμφωνα με καθορισμένο γραπτό πρόγραμμα.

Για τους απλούς εξοπλισμούς αναψυχής, τα πιο διαδεδομένα πρότυπα κατασκευής εξοπλισμών αναψυχής στην Ευρώπη είναι τα ΕΝ71, ΕΝ1176, ΕΝ1177, ΕΝ1178 ή/και άλλα συναφή Πρότυπα ή Προδιαγραφές που εστιάζονται στην ασφάλεια των χρηστών των εξοπλισμών αναψυχής.  Αρμόδια αρχή για τα Πρότυπα στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι ο Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης (γνωστός και ως CYS).  Σημειώνεται ότι δεν υπάρχει εξειδικευμένη νομοθεσία που αφορά το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων η οποία να υποχρεώνει ιδιοκτήτες/διαχειριστές των παιχνιδότοπων να εφαρμόζουν κάποιο ή όλα από τα πιο πάνω αναφερόμενα πρότυπα.

Τέλος, ενόψει των πιο πάνω, εφόσον τα θέματα αυτά δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, το Υπουργείο δεν κατέχει οποιεσδήποτε πληροφορίες για τυχόν διαπιστεύσεις από τις διευθύνσεις των παιχνιδότοπων σχετικά με την εκπαίδευση προσωπικού, ούτε και για τις τυχόν αξιολογήσεις.  Το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας θα συνεχίσει να ενεργεί με βάση τις αρμοδιότητες που καθορίζονται στην περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία νομοθεσία, με απώτερο σκοπό τη διασφάλιση της ασφάλειας, της υγείας και της ευημερίας κάθε εργοδοτούμενου προσώπου σε κάθε χώρο εργασίας στην Κύπρο.»

Ερώτηση και από Χαραλαμπίδου

Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και οι ερωτήσεις της Βουλευτή του ΑΚΕΛ Ειρήνης Χαραλμπίδου προς την Υπουργό. 

Συγκεκριμένα, η κα. Χαραλαμπίδου, ζήτησε όπως ενημερωθεί για τα ευρήματα της σχετικής έρευνας για το πρόσφατο ατύχημα σε λούνα παρκ της Κύπρου, προκαλόντας τον σοβαρό τραυματισμό μητέρας και παιδιού.

Καμία αρμοδιότητα από το Τμήμα Εργασίας

Όπως επίσης και για το τι έλεγχος ασκείται στο προσωπικό που χειρίζεται τέτοια μηχανήματα στα διάφορα πάρκα διασκέδασης, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δε θα υπάρξει επανάληψη τέτοιων σοβαρών τραυματισμών.

Σύμφωνα με τα όσα απάντησε η Υπουργός Εργασίας, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων δεν έχει οποιαδήποτε αρμοδιότητα για τα θέματα δημόσιας ασφάλειας και δημόσιας υγείας στα υποστατικά τύπου λούνα παρκ στην Κύπρο.  

Ποια υπηρεσία είναι αρμόδια για την έκδοση άδειας

Η αρμοδιότητα για αδειοδότηση των χώρων αυτών εμπίπτει στις πρόνοιες των περί Δήμων και των περί Κοινοτήτων Νομοθεσιών, οι οποίες αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση και το αρμόδιο Υπουργείο Εσωτερικών. Με βάση τους περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Γνωστοποίηση Ατυχημάτων και Επικίνδυνων Συμβάντων) Κανονισμών του 2007 και 2017, τα μη θανατηφόρα ατυχήματα που συμβαίνουν σε τρίτα πρόσωπα (δηλαδή, σε πρόσωπα εκτός εργασίας, όπως τα πρόσωπα που τραυματίστηκαν στο εν θέματι λούνα παρκ) δεν τυγχάνουν γνωστοποίησης στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας.  Για το συγκεκριμένο περιστατικό, αρμόδιοι Επιθεωρητές Εργασίας με γνώσεις σχετικά με τα Μηχανήματα, συνέδραμαν στις ενέργειες της Αστυνομίας, για τη διερεύνησή του, με την έκδοση Ειδοποίησης Απαγόρευσης χρήσης του εμπλεκόμενου εξοπλισμού.  Η σχετική έκθεση διερεύνησης του ατυχήματος θα ετοιμαστεί από την Αστυνομία.

Σημειώνεται ότι, με βάση τις πρόνοιες των περί των Βασικών Απαιτήσεων (Μηχανήματα) Κανονισμών του 2008 (Κ.Δ.Π. 428/2008), όπως αυτοί έχουν τροποποιηθεί και για τους οποίους το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας είναι η αρμόδια Αρχή στην Κύπρο, ο ειδικός εξοπλισμός αναψυχής των λούνα παρκ εξαιρείται από την νομοθεσία αυτή.  Επισημαίνεται ότι η εν λόγω νομοθεσία, της οποίας ο βασικός Νόμος διέπει την ελεύθερη κυκλοφορία καθορισμένων κατηγοριών προϊόντων για τα οποία απαιτείται η σήμανση CE, προνοεί για το σχεδιασμό, την κατασκευή και τη διάθεση στην αγορά μηχανημάτων και εξαρτημάτων ασφάλειας και στοχεύουν στην προστασία των προσώπων που χειρίζονται μηχανήματα ή και άλλων προσώπων που μπορεί να επηρεαστούν από την ύπαρξη μηχανημάτων σε κάποιο χώρο.

Ενώ, συμπλήρωσε ότι το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας δεν έχει οποιαδήποτε αρμοδιότητα που αφορά τη λήψη μέτρων ασφάλειας ή τη συχνότητα ελέγχου των παιχνιδότοπων ώστε να διασφαλίζεται η σωματική ακεραιότητα και η ασφάλεια των παιδιών και των θαμώνων.  Επισημαίνεται ότι δεν υπάρχει Νομοθεσία για τα θέματα δημόσιας ασφάλειας και δημόσιας υγείας που αφορά το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.  Η περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νομοθεσία περιλαμβάνει προδιαγραφές μόνο για εργαζόμενους.  Σημειώνεται επίσης ότι η νομοθεσία αυτή εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής της τα θέματα δημόσιας ασφάλειας και δημόσιας υγείας.

Κατά την περίοδο 2009-2015 διεξήχθησαν από το Τμήμα γύρω στις 40 επιθεωρήσεις ετησίως σε ιδιωτικούς χώρους αναψυχής στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Τμήματος για τη συμμόρφωση των εργοδοτών με τις πρόνοιες της περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νομοθεσίας.  Οι επιθεωρήσεις αυτές περιέλαβαν χώρους αναψυχής που ανήκαν σε ξενοδοχειακά συγκροτήματα, εστιατόρια ή σε συναφή υποστατικά.

Τέλος τόνισε ότι το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας θα συνεχίσει να ενεργεί με βάση τις αρμοδιότητες που καθορίζονται στην περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία νομοθεσία, με απώτερο σκοπό τη διασφάλιση της ασφάλειας, της υγείας και της ευημερίας κάθε εργοδοτούμενου προσώπου σε κάθε χώρο εργασίας στην Κύπρο.»

10