Μπήκε ταφόπλακα σε υπόθεση που φέρει οσμή σκανδάλου

Μπήκε ταφόπλακα σε υπόθεση που φέρει οσμή σκανδάλου

Το ζήτημα αφορά την ανταλλαγή κρατικής γης με ιδιώτη η οποία απασχόλησε ιδιαίτερα την Επιτροπή Ελέγχου

Η Επιτροπή Ελέγχου απλά διενήργησε τη νεκροψία, όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά κατά τη συνεδρία της, σχετικά με το ζήτημα ανταλλαγής κρατικής γης με ιδιωτική στη Γερμασόγεια. 

Αν και οι συζητήσεις για το όλο ζήτημα ολοκληρώθηκαν, εντούτοις παραμένουν αρκετά ερωτήματα ως προς τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν.  Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι στιγμές έντασης στην Επιτροπή Ελέγχου μεταξύ είτε βουλευτών, είτε προσκεκλημένων, καθώς κάποιες συμπτώσεις αλλά και ο τρόπος που ακολουθήθηκαν οι διαδικασίες προκαλούν δυσπιστία ως προς τον τρόπο που πάρθηκε η απόφαση για την ανταλλαγή γης στην συγκεκριμένη περιοχή.  

Ωστόσο, σύμφωνα με τα όσα ειπώθηκαν στη συνεδρία, το θέμα θεωρείται λήξαν, καθώς μετά και την έκδοση τίτλου ιδιοκτησίας στον ιδιώτη τίποτα πλέον δεν μπορεί να αλλάξει, τονίζοντας χαρακτηριστικά πως η Επιτροπή απλά διενεργεί τη νεκροψία του όλου ζητήματος. 

Οι ανησυχίες που εκφράστηκαν στην Επιτροπή για τον τρόπο που έγινε η ανταλλαγή γης αφορούν ερωτήματα ως προς το γιατί δεν έγινε απαλλοτρίωση, όπως σε άλλες περιπτώσεις, αλλά και με τεμάχια της γύρω περιοχής, όπως επίσης και στον τρόπο που χειρίστηκαν λειτουργοί το ζήτημα. 

Μάλιστα, μείζονος σημασίας θεωρείται και η νομική γνωμάτευση από λειτουργό της Νομικής Υπηρεσίας, για την οποία μάλιστα, η κα. Ειρήνη Χαραλαμπίδου κατήγγειλε και στον Γενικό Εισαγγελέα, ο οποίος σε απαντητική της επιστολή αναφέρει πως θα διεξάγει έρευνα για τις καταγγελίες, αποστέλλοντας παράλληλα και σχετική εγκύκλιο στα Υπουργεία και σε Υπηρεσίες ώστε να αποφεύγονται τέτοιες πρακτικές, δηλαδή το να αποστέλλουν υποθέσεις σε συγκεκριμένους λειτουργούς - καθώς μόνο ο Γενικός Εισαγγελέας μπορεί να αποφασίσει ποιος λειτουργός της Νομικής Υπηρεσίας μπορεί να χειριστεί κάθε υπόθεση και να δώσει γνωματεύσεις. 

Αξίζει να αναφερθεί πως όπως ειπώθηκε ενώπιον της Επιτροπής, ενώ η αγωγή εναντίον του κράτους από τον developer είχε απορριφθεί, η γνωμάτευση που εκδόθηκε μετά την απόρριψη έκανε λόγο για εξωδικαστική συμφωνία του κράτους, χωρίς να γίνεται λόγος πως η αγωγή είχε ήδη απορριφθεί από το δικαστήριο. 

Αν και για το όλο ζήτημα παραμένουν σκιές ως προς τον τρόπο που ακολουθήθηκαν οι διαδικασίες, όπως αναφέραμε και πιο πάνω, το θέμα θεωρείται λήξαν για την Επιτροπή. 

Να σημειώσουμε πως η συνεδρία έγινε στη παρουσία του Γενικού Ελεγκτή, του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών, του Διευθυντή του Κτηματολογίου, του Γενικού Διευθυντή του ΣΑΛΑ και λειτουργού του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως. 

Όσα ειπώθηκαν κατά και μετά τη συνεδρία 

Σε δηλώσεις μετά το πέρας της συνεδρίας, η αναπληρώτρια Πρόεδρος και βουλευτής του ΑΚΕΛ Ειρήνη Χαραλαπίδου, η οποία ενέγραψε το θέμα μαζί με τον Πρόεδρο του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών Γιώργο Περδίκη, είπε ότι «ο δρόμος για την ανταλλαγή της γης άνοιξε μετά από γνωμάτευση που ζήτησε το Υπουργείο Εσωτερικών από συγκεκριμένη λειτουργό της Νομικής Υπηρεσίας».

«Με την οποία», πρόσθεσε, « η Επιτροπή Ελέγχου είχε ασχοληθεί και στο παρελθόν για τον τρόπο που ενήργησε και παρενέβη -ενώ δεν είχε αυτό το δικαίωμα – σε υπόθεση που αφορούσε το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας και συγκεκριμένους πελάτες δικηγορικού γραφείου. Οι συμπτώσεις είναι πολλές και οι κακές πρακτικές άλλες τόσες».

Ο Υπουργός Εσωτερικών, είπε, «χρωστά μια απολογία στην Επιτροπή Ελέγχου για τις δηλώσεις που ο ίδιος έκανε μετά την προηγούμενη συζήτηση του θέματος στις 13 Ιουνίου 2019».

Αναφερόμενη στην απαντητική επιστολή που της απέστειλε ο Γενικός Εισαγγελέας για το θέμα της λειτουργού της Νομικής Υπηρεσίας, η κα. Χαραλαμπίδου είπε ότι η απάντηση του Εισαγγελέα είναι ξεκάθαρη και σαφέστατη, προσθέτοντας ότι έχει κυκλοφορήσει σχετική εγκύκλιο υπενθυμίζοντας στα Υπουργεία και άλλες Υπηρεσίες, ότι δεν μπορούν να απευθύνονται σε συγκεκριμένους λειτουργούς ονομαστικά για να εξασφαλίσουν γνωματεύσεις, και ότι μόνο ο ίδιος προσωπικά αποφασίζει ποιος λειτουργός θα χειριστεί την κάθε υπόθεση και δίνει γνωματεύσεις.

«Δεν μπορεί ο καθένας να αποφασίζει και να επιλέγει από μόνος του σε ποιον λειτουργό θα απευθυνθεί», είπε και ανέφερε ότι όπως τόνισε ο Γενικός Ελεγκτής, «η συγκεκριμένη λειτουργός δεν ήταν η αρμόδια για να δώσει απαντήσεις στο Υπουργείο Εσωτερικών. Οπότε η επιλογή της από μόνη της εγείρει ζητήματα».

Ο Γενικός Εισαγγελέας Κώστας Κληρίδης διερευνά τα θέματα που εγείρει σε επιστολή της, η βουλευτής Ειρήνη Χαραλαμπίδου, σχετικά με την εμπλοκή συγκεκριμένης λειτουργού της Νομικής Υπηρεσίας στην υπόθεση της ανταλλαγής κρατικής γης με ιδιωτική γη στην περιοχή Γερμασόγειας.

Σε δηλώσεις του, ο Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών και μέλος της Επιτροπής Γιώργος Περδίκης είπε ότι μια εταιρεία που «έχει πλάτες τα δύο μεγάλα κόμματα» αγόρασε ένα τεμάχιο €450 χιλιάδες και το αντάλλαξε με ένα κρατικό τεμάχιο το οποίο πωλεί σήμερα €2 εκ.. ο κ. Περδίκης έκανε λόγο για μια «καλοστημένη κομπίνα» που θα επιφέρει κέρδος στην εταιρεία τουλάχιστον €1,5 εκ.

Είπε ότι την ώρα που ο συγκεκριμένος developer αγόραζε το συγκεκριμένο τεμάχιο ήξερε ότι εκεί θα γίνει λίμνη κατακράτησης ομβρίων υδάτων και το αγόρασε για να το ανταλλάξει με κρατικό τεμάχιο μεγαλύτερης αξίας.  Είπε, επίσης, ότι η εταιρεία έχει διασυνδέσεις με το ΑΚΕΛ και το ΔΗΣΥ.

Ο Γενικός Ελεγκτής Οδυσσέας Μιχαηλίδης, μιλώντας ενώπιον της Επιτροπής, είπε ότι η κυβέρνηση αποφάσισε να μην προχωρήσει με απαλλοτρίωση του εν λόγω τεμαχίου αλλά με ανταλλαγή για να εξοικονομήσει κάποια χρήματα, από τη στιγμή, που όπως είπε,  το έργο που θα κατασκευαστεί στην περιοχή θα κοστίσει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, προσθέτοντας ότι δεν ακολουθήθηκε η ορθόδοξη διαδικασία. Είπε, επίσης, ότι τα άλλα τεμάχια γης όπου θα κατασκευαστεί το έργο θα απαλλοτριωθούν.  

Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών Κύπρος Κυπριανού είπε, μεταξύ άλλων, ότι είναι συνήθης πρακτική η συνεννόηση με λειτουργούς της Νομικής Υπηρεσίας που χειρίζονται διάφορα θέματα του υπουργείου, απαντώντας στις σχετικές επικρίσεις της κα. Χαραλαμπίδου.   

Ο Διευθυντής του Κτηματολογίου Ανδρέας Σωκράτους είπε ότι η ανταλλαγή έγινε στη βάση ίσης αξίας των τεμαχίων στη δεδομένη χρονική στιγμή και όχι στη βάση τετραγωνικών μέτρων. Είπε ότι σύμφωνα με την εκτίμηση η αξία και των δύο τεμαχίων ήταν €1,135,000 έκαστος, ξεκαθαρίζοντας ότι η ανταλλαγή δεν μπορεί να ακυρωθεί.

Ο κ. Σωκράτους είπε ότι η πρακτική της ανταλλαγής κρατικής γης ήταν επί προηγούμενων διακυβερνήσεων συνήθης πρακτική, ιδιαίτερα της μεγάλης οικονομικής κρίσης είχε γίνει καθεστώς, όπως είπε, κάνοντας λόγο για εκατοντάδες παρόμοιες περιπτώσεις. Η σημερινή κυβέρνηση έχει θέσει αυστηρά κριτήρια, είπε.

Ο Γενικός Διευθυντής του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού-Αμαθούντας (ΣΑΛΑ)Ιάκωβος Παπαϊακώβου ξεκαθάρισε ότι το Συμβούλιο δεν είχε οποιαδήποτε εμπλοκή στη διαδικασία ανταλλαγής της γης προσθέτοντας ότι ο ρόλος του περιορίζεται στην κατασκευή λίμνης κατακράτησης όμβριων υδάτων στην ιδιωτική γη στον Άγιο Αθανάσιο, η οποία ανταλλάχθηκε με κρατική γη στη Γερμασόγια.

Ανέφερε ότι τα τεμάχια που γειτνιάζουν με το επίδικο τεμάχιο γης όπου θα κατασκευαστεί η λίμνη θα απαλλοτριωθούν.

Η λειτουργός του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως Σμαράγδα Τσιατίνη είπε ότι το Τμήμα συμφώνησε με την ανταλλαγή νοουμένου ότι τα τεμάχια που θα ανταλλάσσονταν θα ήταν ίσης αξίας.

Πώς προέκυψε το ζήτημα

Η συγκεκριμένη περίπτωση ήρθε στο φως μετά από ανώνυμη καταγγελία που μεταβιβάστηκε στην Ελεγκτική Υπηρεσία και μετά από την ανακοίνωση της ΕΥ που ακολούθησε της έρευνας. 

Σύμφωνα λοιπόν με την Ελεγκτική Υπηρεσία, μετά από απόφαση του Υπουργικού, το 2016 έγινε ανταλλαγή κρατικής γης στη Γερμασόγεια έκτασης 13.500 τ.μ. με τεμάχιο ιδιωτικής εταιρείας έκτασης 7.570 τ.μ. που βρίσκεται στον Άγιο Αθανάσιο Λεμεσού. 

Όπως σημείωνε η ανακοίνωση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η αξία του πρώην κρατικού τεμαχίου που ανήκει πλέον στον ιδιώτη έχει αξία €2.207.300 και το πρώην ιδιωτικό τεμάχιο είναι αξίας €907.800. Με πιο απλά λόγια το κράτος έχασε περισσότερα από ένα εκατομμύριο από την ανταλλαγή, κάτι που σημειώνει και η Ελεγκτική Υπηρεσία, χαρακτηρίζοντας την απόφαση πως έβλαψε το δημόσιο προς όφελος του ιδιώτη. 

Μάλιστα η ΕΥ έκανε λόγο τότε πως η τότε απόφαση του Υπουργικού στερείτο νομικής βάσης, χωρίς να είχαν πάρει νομική συμβουλή από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. 

Η ιστορία

Η εταιρεία είχε σκοπό την κατασκευή επτά πολυκατοικιών με 78 διαμερίσματα. Για τον λόγο τούτο υπέβαλε αίτηση για έκδοση πολεοδομικής άδειας για ανάπτυξη του ακινήτου, ωστόσο, μετά από κώλυμα που παρουσιάστηκε οι δικηγόροι της εταιρείας καταχώρησαν αγωγή το 2010 εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας με τον ισχυρισμό ότι οι αρμόδιοι λειτουργοί του Επαρχιακού Γραφείου Πολεοδομίας και Οικήσεως Λεμεσού με τις πράξεις ή και τις παραλείψεις τους παράνομα δεν εξέτασαν την πολεοδομική αίτηση, ζητώντας αξιώσεις και διάφορες αναγνωριστικές αποφάσεις και αποζημιώσεις.

Ακολούθως και ένεκα των πιο πάνω πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών και της ιδιωτικής εταιρείας ώστε να συζητηθεί το θέμα της πολεοδομικής αίτησης. Όπως αναφέρεται στα πρακτικά της συνάντησης, που δημοσιοποιεί η Ελεγκτική Υπηρεσία, συμφωνήθηκε όπως προωθηθεί η λύση της ανταλλαγής του ιδιωτικού τεμαχίου με ίσης αξίας χαλίτικης γης και μετά την ανταλλαγή να προωθηθεί η πολεοδομική άδεια κατά προτεραιότητα.

Ένα χρόνο αργότερα το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως απέρριψε την αίτηση για χορήγηση άδειας στην εν λόγω εταιρεία για τη συγκεκριμένη ανάπτυξη του τεμαχίου διότι «η υλοποίηση της ανάπτυξης εγκυμονεί κινδύνους για την ασφάλεια των ενοίκων», με τον λόγο της άρνησης να βασίζεται στις απόψεις του ΣΑΛΑ, του ΤΑΥ και της Επαρχιακής Διοίκησης οι οποίες εξάγονται από τις υδρολογικές μελέτες που έγιναν σχετικά.

Τότε οι δικηγόροι της εταιρείας καταχώρησαν πολιτική έφεση και ακολούθως υπέβαλαν αίτηση για ανταλλαγή κρατικής γης με ιδιωτική, σύμφωνα με την οποία σκοπός της ήταν η αντικατάσταση της γης στην οποία το ΣΑΛΑ θα κατασκευάσει λίμνη κατακράτησης όμβριων υδάτων.

Τρία χρόνια μετά, το 2016 το Υπουργικό με απόφαση του ενέκρινε την παραχώρηση στην εταιρεία κρατικής γης, με ανταλλαγή με την ιδιοκτησία της εταιρείας, με τον όρο ότι θα είναι απαλλαγμένο από παντός είδους νομικό κώλυμα και νοουμένου ότι θα αποσυρθεί η ιδιωτική αγωγή. Κάτι που έγινε.

Οι διαπιστώσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας και μετά από διερεύνηση η Υπηρεσία διαπιστώνει μεταξύ άλλων πως το πρώην κρατικό τεμάχιο που ανήκει πλέον στον ιδιώτη έχει αξία (γενική εκτίμηση 1.1.2013) €2.207.300 και το πρώην ιδιωτικό τεμάχιο έχει αξία €927.800.

«Το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας φαίνεται να επιμένει ότι η έννοια και ο σκοπός της γενικής εκτίμησης είναι διαφορετικός από την ειδική εκτίμηση που έγινε με σκοπό την ανταλλαγή, εντούτοις η διαφορά των τιμών είναι κολοσσιαία και συνεπώς θεωρούμε ότι τα γεγονότα επιβεβαιώνουν τις αρχικές μας επιφυλάξεις ότι η ανταλλαγή έβλαψε το δημόσιο προς όφελος του ιδιώτη».

Παράλληλα, όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση «το κρατικό τεμάχιο που παραχωρήθηκε στον ιδιώτη περιλαμβάνεται λωρίδα γης με απότομη κλίση, εμβαδού περίπου 3.000 τ.μ. που εκτιμήθηκε ως έχουσα συνολική αξία €75.000. Αρχικά δεν φαινόταν η χρησιμότητα της παραχώρησης της λωρίδας αυτής, σύμφωνα όμως με πρόσφατη καταγγελία, η λωρίδα αυτή ενδεχομένως να δόθηκε ώστε κατά την μελλοντική ανάπτυξη του τεμαχίου αυτή να παραχωρηθεί ως χώρος πρασίνου και έτσι να μείνει ανέπαφο το υπόλοιπο τεμάχιο με την αμφιθεατρική θέα και την μεγάλη αξία ανά τετραγωνικό μέτρο».

Στην ανακοίνωση γίνεται λόγος και για την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για ανταλλαγή της συγκεκριμένης ιδιωτικής γης με κρατική η οποία φαίνεται όχι μόνο να στερείται νομικής βάσης, αλλά δεν είχε ληφθεί ούτε νομική συμβουλή από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται, στις περιπτώσεις που κάποιο ιδιωτικό τεμάχιο χρειάζεται για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας, η συνήθης πρακτική είναι η απαλλοτρίωση της ιδιωτικής περιουσίας και όχι η ανταλλαγή της με κρατική γη.

Διαβάστε αυτούσια την ανακοίνωση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το όλο ζήτημα:

Αναφορικά με καταγγελία σχετικά με ανταλλαγή κρατικής γης στη Γερμασόγεια με ιδιωτική γη που ανήκε σε εταιρεία ανάπτυξης γης, η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει τα ακόλουθα:

H εν λόγω καταγγελία λήφθηκε στην Υπηρεσία μας τον Νοέμβριο 2017 και αφού έτυχε διερεύνησης στάλθηκε σχετική επιστολή στον Υπουργό Εσωτερικών στις 2.5.2018 για τις δικές του ενέργειες, προς διασφάλιση της νομιμότητας και των συμφερόντων του κράτους. Στην εν λόγω επιστολή μας αναφέρονται τα πιο κάτω:

Α.      Ιστορικό:

Σύμφωνα με στοιχεία από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας (ΤΚΧ) και το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως (ΤΠΟ) παρατηρήθηκαν τα πιο κάτω:

-               Η εταιρεία αγόρασε στις 17.10.2005 για €445.945 στον Άγιο Αθανάσιο Λεμεσού τεμάχιο γης και στις 5.5.2006 υπέβαλε αίτηση για έκδοση πολεοδομικής άδειας για ανάπτυξη του ακινήτου, και συγκεκριμένα για την ανέγερση επτά πολυκατοικιών με 78 διαμερίσματα.

-               Κατόπιν υπόδειξης στις 13.6.2006 του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ), σε σχέση με την πολεοδομική αίτηση, το ΤΠΟ ζήτησε από την εταιρεία όπως ετοιμάσει υδρολογική μελέτη. Η μελέτη η οποία λήφθηκε στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως στις 7.9.2006, μεταξύ άλλων, αναφέρει «Unless drastic measures are being implemented in restoring the natural river bed, rainwater will still be accumulated in the area and the proposed development will face severe flooding problems» και καταλήγει «It is therefore recommended that drastic measures should be taken in order to provide an adequate drainage system for the whole area. Stormwater should be left to run freely to the existing natural watercourse of Vathias river and the blockage of its route by human intrusion to be reinstated».

-               Στις 3.8.2010 οι δικηγόροι της εταιρείας καταχώρησαν την αγωγή με αρ. 3899/2010 εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας, με ισχυρισμό ότι οι αρμόδιοι λειτουργοί του Επαρχιακού Γραφείου Πολεοδομίας και Οικήσεως Λεμεσού με τις πράξεις και/ή παραλείψεις τους που έλαβαν χώραν από τις 5.5.2006 μέχρι την ημερομηνία εκδίκασης της αγωγής, παράνομα δεν εξέτασαν την πολεοδομική αίτηση. Με την αγωγή υποβάλλονταν αξιώσεις για διάφορες αναγνωριστικές αποφάσεις και αποζημιώσεις. 

-               Σε συνάντηση ημερ. 14.9.2010 στο γραφείο του τότε Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως στην οποία συμμετείχε, μεταξύ άλλων, η ενδιαφερόμενη εταιρεία, το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λεμεσού – Αμαθούντος (ΣΑΛΑ), εκπρόσωπος του Υπουργείου Εσωτερικών και ο τότε Διευθυντής ΤΚΧ, συζητήθηκε το θέμα της πολεοδομικής αίτησης της πιο πάνω εταιρείας σε σχέση με τη δημιουργία λίμνης κατακράτησης ομβρίων υδάτων. Όπως αναφέρεται στα πρακτικά της συνάντησης, «αυτή γίνεται σε συνέχεια της συνάντησης που έγινε στο γραφείο του Υπουργού Εσωτερικών σχετικά με το πιο πάνω θέμα που έγινε στις 24/8/2010». Σύμφωνα με τα πρακτικά ημερ. 14.9.2010 αποφασίστηκε, μεταξύ άλλων, όπως προωθηθεί η λύση της ανταλλαγής του ιδιωτικού τεμαχίου με ίσης αξίας χαλίτικη γη και μόλις επιτευχθεί η ανταλλαγή να προωθηθεί η πολεοδομική άδεια κατά προτεραιότητα. Επιπρόσθετα, αποφασίστηκε όπως η συγκεκριμένη περιοχή της λίμνης κατακράτησης να προωθηθεί άμεσα με πρόταση προς το Πολεοδομικό Συμβούλιο για να καθοριστεί ως ζώνη προστασίας Δα1 στα πλαίσια της τρέχουσας διαδικασίας αναθεώρησης του Σχεδίου Λεμεσού. Σύμφωνα με τα πρακτικά, η ίδια διαδικασία ανταλλαγής με κρατική γη αναμένεται ότι θα ακολουθηθεί και για τα υπόλοιπα τεμάχια που θα εμπίπτουν στην ζώνη προστασίας Δα1.

-               Το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, στις 14.5.2011 απέρριψε την αίτηση για χορήγηση άδειας στην εν λόγω εταιρεία για τη συγκεκριμένη ανάπτυξη του τεμαχίου, διότι (i) «η υλοποίηση της ανάπτυξης εγκυμονεί κινδύνους για την ασφάλεια των ενοίκων των πολυκατοικιών, καθώς και κινδύνους για την ασφάλεια των ίδιων των πολυκατοικιών και των παρακείμενων ιδιοκτησιών. Ο λόγος άρνησης βασίζεται στις απόψεις του ΣΑΛΑ, του ΤΑΥ και της Επαρχιακής Διοίκησης οι οποίες εξάγονται από τις υδρολογικές μελέτες που έγιναν σχετικά» και (ii) δεν διαθέτει κατάλληλη, άνετη και ικανοποιητική προσπέλαση. 

-               Στις 23.5.2013 το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού με ενδιάμεση απόφαση απέρριψε την αγωγή λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας, ενώ οι δικηγόροι της εταιρείας καταχώρησαν στη συνέχεια την πολιτική έφεση με αρ. Ε108/13.

-               Στις 11.12.2013 η εταιρεία υπέβαλε την αίτηση για ανταλλαγή κρατικής γης με ιδιωτική, σύμφωνα με την οποία σκοπός είναι η αντικατάσταση της γης στην οποία θα κατασκευάσει λίμνη κατακράτησης όμβριων υδάτων το ΣΑΛΑ. Στην αίτηση επισυνάπτονται, μεταξύ άλλων, τα πρακτικά ημερ. 14.9.2010 και η αγωγή με αρ. 3899/10.

-               Μετά από εισήγηση της αρμόδιας Υπουργικής Επιτροπής (ημερήσια Διάταξη 4/2016, α/α Β26) το Υπουργικό Συμβούλιο, ενέκρινε στη συνεδρία του ημερ. 15.11.2016 την παραχώρηση στην εταιρεία, κρατικής γης έκτασης 13.500τ.μ., με ανταλλαγή με την ιδιοκτησία της εταιρείας συνολικής έκτασης 7.570 τ.μ., με όρο, μεταξύ άλλων, ότι θα είναι απαλλαγμένο από παντός είδους νομικό κώλυμα και νοουμένου ότι θα αποσυρθεί η ιδιωτική αγωγή, μεταξύ των αιτητών και της Δημοκρατίας.

-               Στις 17.3.2017, κατόπιν ειδοποίησης από την εταιρεία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, διακόπηκε πλήρως η  πολιτική έφεση με αρ. Ε108/13. 

Β.      Κύριες Διαπιστώσεις:

(i)      Η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερ. 15.11.2016 για ανταλλαγή της συγκεκριμένης ιδιωτικής γης με κρατική γη φαινόταν να στερείται νομικής βάσης. Ειδικότερα, η εν λόγω απόφαση φαινόταν να μην συνάδει με τους περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας της Δημοκρατίας (Διάθεση) Κανονισμούς του 1989.

(ii)     Στις περιπτώσεις που κάποιο ιδιωτικό τεμάχιο χρειάζεται για σκοπούς δημόσιας ωφελείας, η συνήθης πρακτική είναι η απαλλοτρίωση της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας και όχι η ανταλλαγή της με κρατική γη.

(iii)    Δεν είχε ληφθεί νομική συμβουλή από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας προτού προωθηθεί η υπόθεση στο Υπουργικό Συμβούλιο για λήψη σχετικής απόφασης.

(iv)    Ανεξάρτητα των πιο πάνω, εκφράσαμε προβληματισμό ως προς το ύψος των εκτιμήσεων του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας και κατά πόσο αυτές τεκμηριώνονται επαρκώς με επιστημονικά/αντικειμενικά κριτήρια. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η αξία του υπό ανταλλαγή ιδιωτικού τεμαχίου μειώθηκε, σύμφωνα με το Τμήμα, κατά 20% λόγω μορφολογίας (βρίσκεται σε κοίλωμα, μέσα από το οποίο διοχετεύονται τα όμβρια ύδατα), χωρίς άλλα στοιχεία που να δικαιολογούν το ποσοστό αυτό. Σημειώνεται ότι για σκοπούς της γενικής εκτίμησης με ημερ. 1.1.2013, που επίσης έγινε από το Τμήμα με το χέρι, η αντίστοιχη μείωση λόγω μορφολογίας του εδάφους της τιμής στα τεμάχια που βρίσκονται στην εν λόγω κοιλότητα σε σχέση με τα διπλανά τεμάχια υπολογίζεται σε  56% περίπου.  Είναι γεγονός πως η έννοια και ο σκοπός της γενικής εκτίμησης είναι διαφορετικός από την ειδική εκτίμηση που έγινε με σκοπό την ανταλλαγή, εντούτοις η διαφορά του ποσοστού μείωσης της κατά τ.μ. αξίας του εν λόγω οικοπέδου για τις δύο εκτιμήσεις (γενική και ειδική) είναι τόσο μεγάλη που ενδεχομένως να μην δικαιολογείται. Επίσης, σύμφωνα με το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, δεν μπορεί να αναπτυχθεί το εν λόγω ακίνητο αφού θέτει σε κίνδυνο τόσο τους ενοίκους όσο και την ίδια την ανάπτυξη, ενώ παρόμοια συμπεράσματα προκύπτουν και από σχετική ιδιωτική υδρολογική μελέτη. Ο παράγοντας αυτός δεν φαίνεται να λήφθηκε υπόψη κατά την εκτίμηση της αξίας του ιδιωτικού τεμαχίου για σκοπούς της ανταλλαγής.

(v)     Εκφράσαμε προβληματισμό κατά πόσο το κράτος όφειλε να αναθεωρήσει τη χρήση της ζώνης στη συγκεκριμένη περιοχή, όπως και σε άλλες περιοχές, πιο νωρίς ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος αγωγών ή/και άλλων επιβαρύνσεων για το κράτος. Επίσης θέσαμε το ερώτημα, κατά πόσο η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου δημιουργεί προηγούμενο ώστε το κράτος να οφείλει πλέον να αποζημιώνει ιδιώτες για τεμάχια τα οποία εμπίπτουν σε συγκεκριμένη ζώνη π.χ. οικιστική ζώνη, αλλά οι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να κάνουν χρήση της γης τους ως τέτοια.

Ως απάντηση στην πιο πάνω επιστολή μας προς τον Υπουργό, ο Διευθυντής Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας μας απέστειλε επιστολή στις 23.10.2018 στην οποία επισύναψε επιστολή του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών ημερομηνίας 22.10.2018 προς τον ίδιο με την οποία του διαβίβασε γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα. Στη γνωμάτευση αναφέρεται ότι, υπό τις περιστάσεις, η ανταλλαγή είναι εύλογη, η διοίκηση άσκησε εύλογα τη διακριτική ευχέρεια που της παρείχε ο Νόμος, και εφόσον το κράτος επέλεξε να προχωρήσει με την ανταλλαγή τότε εάν, αλλάζοντας πολιτική, αποφάσιζε να ανακαλέσει την Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, τότε πιθανόν να εγείρονταν ζητήματα διεκδικήσεων μεγάλων αποζημιώσεων. Επίσης σύμφωνα με τις Γενικές Αρχές Διοικητικού Δικαίου θεωρείται παράβαση της χρηστής διοίκησης η ανάκληση απόφασης της διοίκησης μετά από πάροδο εύλογου χρόνου. Η γνωμάτευση αναφέρει επίσης πως το ακίνητο εκτιμήθηκε με βάση τα φυσικά και νομικά του χαρακτηριστικά και η εκτίμηση όπως περιγράφηκε τεχνικά είναι αιτιολογημένη.

Αναφέρεται ότι με βάση την ειδική εκτίμηση ημερ. 21.9.2016 σε τιμές 28.1.2014, η οποία έγινε για σκοπούς της ανταλλαγής, η αξία του ιδιωτικού τεμαχίου ήταν €1.134.000 και του κρατικού €1.125.000. Συνεπώς φαινόταν ότι η ανταλλαγή δεν προκαλούσε ζημιά στο δημόσιο.

Μετά τη λήψη της πιο πάνω επιστολής ημερ. 23.10.2018, η Υπηρεσία μας έκρινε ότι δεν χωρούσε πλέον οποιαδήποτε δική της παρέμβαση.

Σήμερα, η ανταλλαγή έχει ήδη γίνει και το πρώην κρατικό τεμάχιο που ανήκει πλέον στον ιδιώτη έχει αξία (γενική εκτίμηση 1.1.2013) €2.207.300 και το πρώην ιδιωτικό τεμάχιο έχει αξία €927.800. Το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας φαίνεται να επιμένει ότι η έννοια και ο σκοπός της γενικής εκτίμησης είναι διαφορετικός από την ειδική εκτίμηση που έγινε με σκοπό την ανταλλαγή, εντούτοις η διαφορά των τιμών είναι κολοσσιαία και συνεπώς θεωρούμε ότι τα γεγονότα επιβεβαιώνουν τις αρχικές μας επιφυλάξεις ότι η ανταλλαγή έβλαψε το δημόσιο προς όφελος του ιδιώτη.

Επίσης, αναφέρεται ότι στο κρατικό τεμάχιο που παραχωρήθηκε στον ιδιώτη περιλαμβάνεται λωρίδα γης με απότομη κλίση, εμβαδού περίπου 3.000 τ.μ. που εκτιμήθηκε ως έχουσα συνολική αξία €75.000. Αρχικά δεν φαινόταν η χρησιμότητα της παραχώρησης της λωρίδας αυτής, σύμφωνα όμως με πρόσφατη καταγγελία, η λωρίδα αυτή ενδεχομένως να δόθηκε ώστε κατά την μελλοντική ανάπτυξη του τεμαχίου αυτή να παραχωρηθεί ως χώρος πρασίνου και έτσι να μείνει ανέπαφο το υπόλοιπο τεμάχιο με την αμφιθεατρική θέα και την μεγάλη αξία ανά τετραγωνικό μέτρο.

Home